ABD, DSÖ’den resmi olarak ayrıldı ve finansmanını kesti

ABD’nin DSÖ’den kesin kopuşu ve finansal yaptırımlar

ABD Başkanı Donald Trump, ilk döneminde başlattığı Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) çekilme kararını, ikinci döneminin ilk gününde imzaladığı kararnameyle resmileştirdi. Mevzuat gereği örgütten ayrılmak isteyen ABD’nin, tüm mali yükümlülükleri tamamlaması ve en az bir yıl önceden resmi bildirimde bulunması gerekiyor. Ancak, mevcut durumda ABD’nin DSÖ’ye yaklaşık 260 milyon dolar borcu bulunuyor. Uzmanlar, bu borcun ödenmesinin düşük ihtimal olduğunu ve DSÖ’nün bu tutarı tahsil edebilmekte sınırlı yasal imkanlara sahip olduğunu belirtiyor.

Zorunlu adımlar ve örgütle bağların koparılması

Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin DSÖ’ye sağlanan tüm fonlarının kesildiği bildirildi. Ayrıca, örgüt bünyesinde görev yapan Amerikan personel ve yüklenicilerin geri çağrıldığı ve ABD’nin DSÖ sponsoru olan komitelere, liderlik yapılarına ve teknik çalışma gruplarına resmi katılımın sona erdiği kaydedildi. Bir yetkili, alınan kararı savunarak, “Verdiğimiz değeri, parayı ve personeli geri alamıyorduk. Söz verdik ve sözümüzü tuttuk” ifadelerini kullandı. Yetkililer, DSÖ’nün Amerika halkının çıkarlarına hizmet etmediğini öne sürüyor.

Kararın gerekçeleri ve iddialar

Trump yönetimi, DSÖ’den çekilme kararını birkaç temel gerekçeye dayandırıyor. Bu gerekçeler arasında, örgütün pandeminin başlangıç döneminde küresel acil durumu yeterince hızlı ilan etmediği ve Çin’in veri paylaşım konusundaki tutumuna yeterince sert tepki göstermediği iddiaları bulunuyor. Ayrıca, DSÖ’nün şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında gerekli reformları gerçekleştirmediği de savunuluyor. ABD yetkilileri, ulusal sağlık politikalarının “sorumsuz yabancı bürokratlar” tarafından kontrol edilmesini kabul etmiyor.

Küresel sağlık politikalarında yeni yaklaşım ve etkiler

ABD, DSÖ’den ayrılmasına rağmen küresel sağlık alanındaki varlığını sürdüreceği mesajını veriyor. Bu yeni strateji kapsamında, uluslararası kuruluşlar yerine ülkelerle doğrudan anlaşmalara öncelik verilecek ve sivil toplum kuruluşları ile dini gruplarla iş birlikleri artırılacak. Ayrıca, CDC’nin öncülüğünde ABD’nin sağlık alanında yeni bir yol haritası hazırlanıyor. Bu gelişmeler, uluslararası sağlık yönetiminde radikal bir dönüşüm sinyali olarak görülüyor.

Uzmanlardan uyarı ve eleştiriler

Bununla birlikte, birçok sağlık uzmanı ABD’nin DSÖ’den kopmasının olası risklerine dikkat çekiyor. Uzmanlar, küresel bir sağlık örgütüyle bağların kopulmasının, ülkeyi ileride ortaya çıkabilecek biyolojik tehditlere karşı daha savunmasız hale getirebileceği konusunda uyarıyor. Bu kararların uzun vadede, küresel sağlık güvenliği açısından olumsuz etkiler yaratabileceği düşünülüyor.