APP plaka ve standart dışı plakalar: cezalar ve güvenlik amacı

Güvenlik odaklı plakalar: cezalar ve yaptırımlar

Görüşler doğrultusunda, Karayolları Trafik Kanunu’nun 23’üncü maddesi çerçevesinde plakaların araç üzerinde bulundurulması zorunluluğu ve buna ilişkin yaptırımlar açıkça düzenlenmiştir. Kanun’un 23’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına aykırılık durumunda, nitelik veya ölçülere uygun olmayan plakalar takan veya araç üzerinde gerekli sayıda plaka bulunmayan sürücülere 4.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Bu düzenlemenin 2016 yılından beri uygulamada olduğu belirtilmektedir.

Öte yandan kamuoyunda APP plaka olarak ifade edilen durum ise farklı bir hukuki yaptırıma tabidir. Kanun’un 23’üncü maddesinin beşinci fıkrasına aykırılık hâlinde; plakanın ölçüsünden veya görünümünden ziyade, plakanın yetkili bir kuruluş tarafından basılmamış olması söz konusudur. 2918 sayılı Yasanın 131’inci maddesi uyarınca yetkili kuruluş tarafından basılmayan ve üzerinde resmi mühür ile yönetmelikte sayılan güvenlik unsurları bulunmayan plakalar hukuken geçerli sayılmamakta; APP plakalar bu kapsama girmektedir.

Bu tür plakaların araçlarda kullanılması halinde plaka takan veya kullananlar hakkında 140.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanır, sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınır ve araç 30 gün trafikten men edilir. Ayrıca ilgili kişiler hakkında Resmi Belgede Sahtecilik başlıklı Türk Ceza Kanunu’nun 204’üncü maddesi kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngören adli işlem de uygulanır. Fiilin tekrarı halinde cezalar kademeli olarak artar.

Açıklamalarda, bu düzenlemelerin amacı yaptırım uygulamak değil; trafik güvenliğini ve kamu düzenini sağlamak olarak vurgulanmıştır. Araç tescil plakalarının; trafik denetimleri, elektronik denetim sistemleri, şehir güvenlik kameraları ve adli soruşturmalar açısından araçların doğru ve hızlı tespitini sağlayan resmi bir kimlik niteliğinde olduğu hatırlatılmaktadır. Standart dışı ve yetkisiz şekilde üretilmiş plakaların denetim mekanizmalarının etkinliğini zayıflattığı ve kamu güvenliğini olumsuz etkilediği vurgulanmıştır. Vatandaşların mağduriyet yaşamamaları adına yalnızca yetkili kuruluş tarafından basılmış ve yönetmelikte belirtilen nitelik ve ölçülere uygun tescil plakalarını kullanmaları gerektiği ifade edilmiştir.