Kırgız Deri İşlemesi: Usta Sayısı Azalıyor ve Nesiller Zorluğu Hissediyor

Kırgız Deri İşlemesinin Güncel Tablosu

Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan geleneksel deri işlemeciliği, Göçebe yaşamın izlerini taşıyan ve günlük hayatta sıcak tutan ürünlerle sürüyor. Mest, çizme ve kalpak gibi el işçiliği ürünleri, kültürel mirasın somut避esi olarak değer kazanıyor.

Usta Boncun Işık, “El sanatı burada yok olmak üzere. Kayınbabam da yaşlandı, bu mesleği devraldım. Şu anda ben yürütüyorum. Çırak yok; kimse bu işi yapmak istemiyor. Bu çok sabır isteyen bir iş. Elde dikiyoruz. Mestleri üç dört gün civarında tamamlıyorum. Kadın, erkek, namaz için iyi oluyor; sıcak tutuyor ayağı,” diye konuştu.

Bir diğer usta Mehdi Ömer ise mesleğini 27 yıldır sürdürdüğünü ve siparişlerin Türkiye’nin farklı illerine kadar ulaştığını belirtti. Ömer, “Yaşım 70 bu mesleği 27 yıldır yapıyorum. El işi çorap, mest, kırbaç, mont, kalpak, çizme, kemer. Bunları 50’ye yakın deri türünden yapıyorum. Kardeşlerim Erciş Ulupamir’den siparişler alıyor. İstanbul, Konya, Kayseri’ye satıyoruz. Mestlerin türleri ayrı ayrı. Kösele olanlar üç buçuk dört gün, onları üç dört bin liraya satıyorum. Çizmeler ise dört, dört buçuk günde bitiyor. Mehmetçiklerimiz ve komutanlarımız için yapıyorum. Mont ve kalpakları bir ila beş gün arasında değişen sürelerde hazırlıyorum,” diye ekledi.

Ustalar, gençlerin mesleğe ilgi göstermemesinden yakınırken, sabır ve el emeği gerektiren deri işlemeciliğinin çırak yetişmemesi nedeniyle birkaç yıl içinde tamamen kaybolmasından endişe ediyor. Kırgız kültüründe önemli bir yer tutan bu el sanatı, yalnızca geçim kaynağı olarak değil, kimlik ve geleneğin somut bir göstergesi olarak da değerli bulunuyor. Yenifakılı’daki ustalar ise ata yadigarı bu sanatı yaşatmak için üretime devam ediyor.