Tohma Çayı’nda ağır metal Bulguları ve Kaynaklar

Tohma Çayı araştırması: Ağır metaller ve riskler

MTÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Memet Varol tarafından yürütülen bir dizi çalışma, dünya bilim literatürüne giren sonuçlar ortaya koydu. Rektör Prof. Dr. Recep Bentli, çalışmaların bölgesel çevre yönetimi ve sürdürülebilir doğal kaynak kullanımı açısından önemli veriler sunduğunu belirtti.

Sivas doğumlu olan ve Malatya’dan geçerek Karakaya Barajı’na ulaşan Tohma Çayı, tarımsal sulama, balıkçılık ve ekosistem sürdürülebilirliği açısından kritik bir konuma sahip. 2023-2024 yılları arasında nehirde 13 farklı noktadan alınan su ve sediman örnekleri üzerinde gerçekleştirilen analizler, su içeriğindeki ağır metal seviyelerinin Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği limit değerlerinin altında olduğunu gösterdi. Bu bulgular, mevcut şartlarda insan sağlığı açısından kanserojen riskin olmadığını ve suyun tarımsal sulama ile sucul yaşam için uygun olduğunu ortaya koydu.

Nehrin tabanında biriken sedimanlarda ise özellikle Nikel, Kadmiyum ve Krom metallerinin yoğunlaştığı belirlendi. Bu birikimler, nehrin yukarı havzasında dip canlıları için potansiyel risk oluşturabileceği konusunda uyarı niteliğinde değerlendirildi. Bilimsel değerlendirmeler, metal birikiminin farklı kaynaklardan kaynaklandığını gösterdi. Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri ile Kuluncak çevresindeki madencilik çalışmaları, yukarı havzada metal birikimine katkıda bulundu. Ayrıca Şahnahan Çayı’nın, evsel atıklar ile Organize Sanayi Bölgesi’nin atıklarını taşıdığı noktada Tohma Çayı ile birleştiği yerde metal konsantrasyonlarında artış gözlemlendi.

Rektör Bentli, bilimsel verilerin doğal kaynakların korunmasında yol gösterici olduğunu vurguladı. Bentli, “Bilimsel çalışmalarımız, Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak nehir tabanında tespit edilen birikimler, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak, doğal kaynaklarımızın korunmasına katkı sunan ve karar vericilere bilimsel veri sağlayan araştırmalar yürütmeye devam edeceğiz” dedi.