Sanal Medya ve Dijital Bağımlılık: Gençlerde Riskler ve Ailelere Öneriler

Giriş

Prof. Dr. Tuncay Dilci, sanal medya ve dijital bağımlılığın çocuklar ve gençler üzerindeki etkilerini değerlendirirken, dijital kumar ve bahis oyunlarına yönelme oranlarının dikkat çekici seviyelerde olduğuna vurgu yaptı. Yapılan araştırmalarda çocuk ve gençlerin yüzde 29,4 oranında dijital kumar bağımlılığı ve bahis oyunlarına ilgi gösterdiği kaydedildi.

Bağımlılık riski bağlamında “Her 4 kişiden birinde bahis oyunlarına düşkünlük ve bağımlılık söz konusudur” şeklinde özetlenen bulgular, dijital dünyanın aşırı bağlanma risklerini ortaya koyuyor. Aynı zamanda yoksunluk sendromu, sosyal iletişimde azalma ve çevreye karşı bilinçsiz yaklaşımların artış gösterdiği belirtiliyor.

Rapor, dijital bağımlılığın toplumsal yapıya olan etkilerine de dikkat çekiyor: Yüzde 37,8inin etrafında olan bitenden habersiz kaldığı, çevresiyle ilgilenmek istemediği ve bazı durumlarda şiddet içeren davranışlar gösterebildiği ifade edildi.

Etkinin boyutu ise çocukların %27’sinin içine kapandığını ve kendisini ifadede zorlandığını gösteriyor. Ayrıca yüzde 17,9’u “zombi” olarak nitelendirilen bir durumla ilişkilendiriliyor; önünde tehlikeyi görememe ve çevresine karşı duyarsızlık bu nüfus grubunda belirginleşiyor.

Ailelere Yönelik Uyarılar

Psikiyatrik riskler de kayda değer boyutta: Yüzde 11 ciddi bozukluk davranışları ve yüzde 3,2 intihar düşüncesi sınırında görülüyor. Ailelerin çocuklara doğru rol model olması, dijital dünya ile sağlıklı bir denge kuracak planlı aktiviteler oluşturması gerektiği vurgulanıyor.

“Bol bol kitap okumak ruh sağlığı için önemli” şeklinde vurgu yapan uzmanlar, dijital dünyadan bağımsız zamanlar yaratmanın yaşamsal önemine dikkat çekiyor. Aksi halde dijital beyin üzerinde olumsuz etkilerin artsabileceği uyarısı yapılıyor.

Teknoloji ve Şiddet İlişkisi

Algoritmik yapıların insan davranışlarını etkilediğini ifade eden Dilci, ekran maruziyetinin düşürülmesiyle şiddetin de azalabileceğine işaret ediyor. İçeriklerdeki sanal durumun gerçek hayatta normalmiş gibi algılanmasının, şeffaf bir farkındalık ile azaltılması gerektiğini belirtiyor.