İran-ABD Mutabakat Taslağı: 14 Maddenin İçeriği ve Riskler

İran–ABD Mutabakat Taslağı Detayları

Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan ve resmi makamlarca doğrulanmayan 14 maddelik taslak, Tahran ile Washington arasındaki potansiyel müzakerelerin ana hatlarını çiziyor. Taslakta dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasından, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına kadar birçok önemli başlık bulunuyor.

24 MİLYAR DOLARLIK VARLIĞIN SERBEST BIRAKILMASI ÖNGÖRÜLÜYOR— Taslak, ABD ile İran arasında 60 günlük bir müzakere süreci üzerinde anlaşıldığını ve İran’a ait yaklaşık 24 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılmasını öngörüyor. Taslağa göre bu kaynağın yarısının müzakereler başlamadan önce kullanılabilir olması tasarlanıyor.

ASKERİ OPERASYONLARIN KALICI OLARAK SONLANDIRILMASI— Tüm cephelerde operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması hedefi gösteriliyor; bu, Lübnan’daki faaliyetleri de kapsıyor ve İran İslam Cumhuriyeti’nin egemenliğine saygı taahhütlerini içeriyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’nın 30 GÜNDE YENİDEN AÇILMASI— Taslak, ABD’nin deniz ablukasını 30 gün içinde kaldırmasını ve İran çevresindeki askeri unsurları geri çekmesini öne sürüyor; ayrıca İran’ın belirleyeceği düzenlemeler çerçevesinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası trafiğe açılması öngörülüyor.

FÜZE PROGRAMI VE BÖLGESEL MİLLİS GÜÇLERİ MASADA DEĞİL— Balistik füze programı ve İran destekli bölgesel gruplar müzakere gündeminin dışında tutulacak. Böylece İran için önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor.

PETROL ve PETROKİMYA YAPTIRIMLARI ASKIYA ALINACAK— Enerji gelirlerinin serbestleşmesi amacıyla petrol ve petrokimya ihracatına yönelik yaptırımların askıya alınması planlanıyor.

YENİDEN İNŞA PLANI— ABD ve ortaklarının İran için en az 300 milyar dolar büyüklüğünde bir yeniden yapılandırma ve kalkınma paketi hazırlaması talep ediliyor; Orta Doğu’da kayda değer bir yatırım hedefi olarak görülüyor.

60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ— Nihai bir anlaşmaya ulaşmak için 60 günlük resmi müzakere süreci başlatılacak ve kapsamlı konular değerlendirilecek. İran’ın nükleer yükümlülükleri ve yaptırımlar da masaya korunacak.

İRAN’DAN NÜKLEER SİLAH TAAHHÜDÜ— İran, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini teyit edecek ve nükleer silah geliştirmeyeceğini beyan edecek; bu süreçte ABD’nin bölgeye yeni askeri güç konuşlandırmaması hedefleniyor.

TASLAK RESMEN DOĞRULANMADI— Taslağın içeriği bağımsız kaynaklarca henüz doğrulanmıyor ve taraflar resmi açıklama yapmadı. İçerikteki maddelerin ilerleyen süreçte değişebileceği belirtiliyor.