İsviçre’deki Zirvede İran-ABD Gerginliği ve Siyasi Hamleler

İsviçre’de başlayan Lucerne Gölü Zirvesi, İran ile ABD arasındaki gerilimi soğutmaya yönelik çabaların odak noktasında ilerliyor.

İki ülkenin arabuluculuğu Pakistan ve Katar tarafından desteklenen 60 günlük geçici ateşkesin kalıcı barışa dönüştürülmesi amacıyla Buergenstock kentinde yeniden masaya oturuldu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı ile Başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf liderliğindeki üst düzey delegasyonlar, Lübnan’daki ateşkesin geleceğini ve İran’ın dondurulmuş varlıklarını ele almak için görüştü. Öte yandan, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı’nı kapatarak küresel petrol ticaretine yön veren stratejik bir adımı atması, müzakerelerde tansiyonu artırdı.

Trump’tan Hürmüz tepkisi ve tehditler Zirvenin seyrini etkileyen bir diğer gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fox News’e verdiği açık oturum ve sosyal medya paylaşımlarıyla Hürmüz Boğazı konusundaki sert mesajları oldu. İranlı yetkilileri doğrudan suçlayan Trump, bölgedeki gerilimi tırmandırdı ve Hürmüz’ün kapatılması halinde geri dönülecek bir ülke kalmayacağını iddia etti. Trump’ın paylaşımı, İran’ın Lübnan’daki vekil güçlerine karşı sert bir adım atmaması halinde daha güçlü bir askeri müdahale sinyali olarak değerlendirildi.

İran’ın masayı terk etmesi ve ardından yaşananlar İran heyeti, ABD’nin açıklamalarına karşı protestosunu iletmek amacıyla toplantı salonunu terk etti. İdari olarak iddia edilen bu hareket, taraflar arasındaki kopukluğun giderek büyüdüğünü gösterdi. Ancak müzakerelerin sürdüğü bölümde JD Vance, ilerleme kaydedildiğini savunarak ABD’nin İran halkıyla ilişkilerde yeni bir sayfa açmayı amaçladıklarını belirtti. Bölgesel ateşkes hedefi konusunda kararlılık vurgulandı.

Lübnan cephesi ve bölgesel tablo Lübnan tarafında ise İsrail’in, ateşkese taraf olmadığını ve işgal ettiği bölgelerden çekilmeyeceğini bildirdiği aktarıldı. Lübnan’daki sivil savunma yetkilileri, İsrail’in saldırılarında 20 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Bölgedeki kamuoyunda ise tepkiler büyüyor; bazı anketler savaştan İran’ın kazançlı çıktığını gösteriyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın rakamları da çatışmalarda hayatını kaybedenlerin sayısının yükseldiğini ortaya koyuyor.

İsviçre’deki görüşmelerin, geçici ateşkesin kalıcı barışa dönüştürülmesi hedefiyle sürmesi bekleniyor. Taraflar arasında güven inşası ve bölgesel gerginliğin azaltılması için diplomasi kanallarının açık tutulacağı ifade ediliyor.