NATO Zirvesi’nde Türkiye’nin Savunma Harcamaları ve 3.0 Vizyonu Masada

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi

İlk gündem yan etkinlikler ve çalışma yemekleriyle başlayan zirve, ikinci gün devlet ve hükümet başkanlarının Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Liderler Toplantısı ile Beştepe’de devam etti. Oturumlarda, gelecek dönemde NATO’nun güvenlik politikalarını yönlendirecek kararların ele alınması bekleniyor.

ERDOĞAN: SAVUNMA HARCAMALARIMIZ ARTIYOR Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılışta savunma harcamalarında uzun vadeli hedefleri paylaştı ve “2030’a kadar savunma harcamalarını GSYİH’nin %3,5’ine yükseltmek için çalışmalar sürüyor; şu anda %1,5 hedefe ulaşıldı” ifadelerini kullandı. Savunma sanayindeki gelişmelerin ülkenin başarısının temel taşı olduğuna vurgu yapıldı.

HEDEFLERDE KİŞİSEL VURGULAR Avrupalı müttefiklerin güvenlik kapasitesini güçlendirme amacıyla başlatılan çalışmaların, 2035 yılı için planlanan hedeflerin beş yıl öncesinden yakalanması hedefleniyor. Üretim ve ihracat kapasitesi açısından dünyanın önde gelen ülkelerinden biri haline gelen Türkiye, savunma sanayiinin daha da güçlendirilmesi için gerekli adımlarını sürdürüyor.

ABD-İTTİFAK VE 3.0 VİZYONU ABD Başkanı’nın katılımıyla zirvede savunma harcamaları ve güvenlik politikaları ön planda olurken, NATO 3.0 vizyonunun Avrupa’nın daha ağır sorumluluklar üstlenmesini ve ABD’nin ittifaktaki konumunu sürdürmesini içeren bir çerçeve oluşturması bekleniyor. Bu çerçevede Avrupa’daki savunma harcamalarının dengelenmesi ve ortak tedarik mekanizmalarının güçlendirilmesi öne çıkıyor.

UKRAYNA DESTEKİ VE BİLDİRGEYE YANSIMALAR Zirvede Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ve insansız hava araçları başta olmak üzere savunma teknolojilerinin paylaşılmasının gündemde olduğu belirtiliyor. Bildiride Washington Antlaşması’nın 5. maddesi kapsamında ortak savunma ilkesinin tekrar vurgulanması ve ilgili taahhütlerin korunması hedefleniyor. Ayrıca 2026-2027 için Ukrayna’ya toplam 70 milyar avro düzeyinde askeri destek öngörülerinin metinde yer alması bekleniyor.

İttifakın geleceğe dönük planları, Avrupa müttefiklerinin mevcut rolünü güçlendirme ve savunma harcamalarını dengeleme yönündeki yaklaşımıyla dikkat çekiyor. Zirvenin sonuç kısmında ise ortak bildirinin kısa tutulması planlanıyor ve taraflar, savunma harcamalarının artışını sürdürülebilir kılacak mekanizmaları tartışıyor.