Özgür Özel’in parti kurma iddiası TBMM’yi hareketlendirdi

Özgür Özel’in parti kuruluş iddiası ve meclisteki tablo

CHP’de mutlak butlan kararı sonrası gündeme gelen tartışmalar sürüyor. Grup Başkanı Özgür Özel’in yeni bir siyasi parti kuracağını ilan etmesiyle Ankara’daki siyaset hareketli bir döneme girdi. Mali kaynaklar açısından bakıldığında, yeni oluşumun TBMM’de 90 milletvekiline ulaşması kısa sürede grup yaratabileceği tartışmalarını beraberinde getiriyor; ancak devlet yardımı konusunda farklı bir tablo söz konusu.

Cumhuriyet’in haberine göre, Özgür Özel Hazineden yardım alamayacak. Mevcut yasal düzenlemelerle milletvekili transferiyle oluşacak yeni parti, Hazine yardımından yararlanamıyor. ÖLÇÜT MECLİS’TEKİ GÜÇ DEĞİL, SANDIKTAN ÇIKAN OY 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın ek 1’inci maddesi gereği siyasi partilere yapılacak devlet yardımı, son milletvekili genel seçiminde alınan oy oranına göre hesaplanır. Bu nedenle CHP’den ayrılacak vekillerle kurulacak yeni parti, Meclis’te grup kursa dahi Hazine yardımı alamayacak. Çünkü 2023 milletvekili genel seçimine katılım olmaması nedeniyle bu partinin seçimlerden elde ettiği bir oy oranı yoktur. Yeni partinin devlet yardımı alabilmesi ancak katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde en az yüzde 3 oy almasıyla mümkün olur.

‘SİSTEM ZAMAN İÇİNDE DEĞİŞTİ’ Türkiye’de Hazine yardımı sistemi yıllar içinde değişti. Meclis’teki temsil gücü üzerinden yapılan uygulamalar da zaman zaman tartışma konusu oldu; mevcut sistemde devlet yardımı için temel kriter seçim başarısı olarak belirlendi. Şu anki düzenlemeye göre, milletvekili transferleri veya grup kurulması tek başına yardım getirmiyor. Hazine yardımı sadece son milletvekili genel seçimi üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle Özgür Özel’in liderliğindeki parti güçlü bir TBMM grubu oluştursa bile, seçim performansı olmadıkça yardım alamayacak.

HAZİNE YARDIMI SİSTEMİ NASIL DEĞİŞTİ? – 1965: Devlet yardımı ilk kez yasal zemine kavuştu. – 1971: Anayasa Mahkemesi yardım düzenlemelerini iptal etti; sonraki yıllarda yeniden şekillendirildi. – 1983: 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası yürürlüğe girdi. – 1995: Anayasa’ya “yeterli ve hakça mali yardım” hükmü eklendi ve Hazine yardımı anayasal güvenceye kavuştu. – 2000’li yıllar: Yardım kriterleri değişti. – 2014: Oy oranı eşiği yüzde 7’den yüzde 3’e indirildi. Mevcut durumda, son milletvekili genel seçiminde en az yüzde 3 oy alan partiler devlet yardımı alabiliyor. Yeni parti ancak ilk seçiminde yüzde 3 oy alırsa bir sonraki dönemde yardımdan yararlanabilir.

KAYNAK: Cumhuriyet