AYM, Yoksulluk Nafakası için süresiz ibaresini iptal etti

Yoksulluk Nafakası Kararında önemli değişiklik

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresi hakkında karar verdi. Dosya numarası E.2025/156 olan ve 4 Haziran 2026 tarihinde görüşülen kararda, ibarenin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmedildi. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe gireceği duyuruldu.

İtiraz konusu düzenleme maddede, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf için diğerinden mali gücü oranında süresiz nafaka talep edilebileceği öngörülüyor. İkinci fıkrada ise nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmayacağı belirtiliyor. Başvuruda, süresiz borç yüzünden hayatın sonuna kadar nafaka yükümlülüğü doğabileceği ve bu durumun tarafların yeniden evlenme, mülk edinme ve çocuklarını koruma haklarına müdahale edebileceği ileri sürüldü.

AYM’nin değerlendirmesi devletin temel hakların korunması adına pozitif yükümlülükleri olduğuna vurgu yaptı. Mahkeme, yoksulluk nafakasının, boşanan eşin maddi ve manevi varlığını korumak amacı taşıdığını belirtti.

Kararda, boşanma nedeniyle ağır kusuru olmaksızın bir tarafın, evlilik birliğinden doğan dayanışma ve yardımlaşma kapsamında belli bir parasal katkı alması gerektiği ifade edildi. Ancak süresiz ödeme yükümlülüğünün, nafaka borçlusuna ağır bir yük getirebileceğini kaydetti. Ayrıca, devletin her iki tarafın çıkarlarını eşit olarak gözetmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Hukuki ölçütler ve uygulama Kararda, nafakanın genelde duruma bağlı olarak belirli bir süreyle sınırlanabileceği, bazı özel durumlarda ise sürenin uzatılarak yaşam boyu nafakaya dönüşebileceği belirtildi. Hakimin nafaka süresini belirlerken evlilik süresi, nafaka alacaklısı eşin yaşı, eğitim ve sağlık durumu ile kendi geçim kapasitesini de dikkate alması gerektiği vurgulandı. Ayrıca somut olayın özellikleri gereği süresiz nafakayı gerektiren kriterlerin net ve açık şekilde belirlenmesi gerektiğine değinildi.

Sonuç Anayasa Mahkemesi, mevcut düzenlemenin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın kusuru heavier olmaksızın her durumda süresiz nafaka istemesine olanak tanımasının devletin pozitif yükümlülüğüyle uyumlu olmadığını kaydetti. Bu gerekçelerle Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “süresiz olarak” ibaresinin iptaline karar verildi. İptal hükmünün yürürlüğe girişi ise kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra gerçekleşecek.