Kayıt dışı istihdamla mücadelede yeni mesaj: sigorta güvencesi önceliği

İşverenlere ve çalışanlara yönelik kayıt dışı istihdamla mücadele mesajı

Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürü Nizamettin Durmuş, kayıt dışı istihdamın sosyal güvenlik üzerinde yarattığı risklere dikkat çekti. Çalışanların SGK’ya bildirilmemesi ya da çalışma gün ve ücretlerinin eksik bildirilmesinin yasal açıdan ağır sonuçları bulunduğunu vurguladı. Durmuş, “Çalışanın rızası olsa bile hukuken mümkün değil” ifadesiyle sigortalı çalışmanın anayasal hak ve zorunluluk olduğuna işaret etti. İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının olmadığı ve çalışanların kendi rızalarıyla dahi olsa sigortasız çalışmayı talep etmelerinin mümkün olmadığına dikkat çekti.

Kayıt dışı istihdamın bireyleri sosyal güvenlik şemsiyesinden kopardığını dile getiren Durmuş, sigortasız çalışanların karşılaştığı hak kayıplarını şöyle özetledi: emeklilik hakkından mahrum kalma, iş göremezlikte malullük aylığı alamama, vefat halinde ölüm aylığı bağlanmama, işsizlik sigortasından faydalanamama, GSS primlerinin kendi bütçesinden ödenmesi ve temel özlük haklarından yoksun kalma.

İşverenler için yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve olası iş kazalarında ağır yükümlülükler gibi sonuçların doğabileceğini belirten Durmuş, kayıt dışı istihdamın makroekonomik olarak da piyasa dengesini bozduğunu, haksız rekabete yol açtığını ve vergi kaybı oluşturduğunu kaydetti.

Şeffaflığın artırılması amacıyla 3 veya daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücretlerin banka kanalıyla yapılması gerektiğini belirten Durmuş, mevzuat gereği bu kuralın uygulanmasının zorunlu olduğunu ve ihlal eden işletmelere yönelik idari para cezalarının uygulanacağını bildirdi.

Çalışanlar, sigorta primlerinin doğru yatırılıp yatırılmadığını öğrenmek için e-Devlet üzerinden sorgulama yapabilir, ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ni arayabilir veya SGK il/ilçe müdürlüklerine başvurabilir. Kayıtlı istihdamın ülkenin geleceğine yatırım olduğu mesajı ise “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” sözleriyle vurgulandı.