Hindistan’da ‘Hamam Böcekleri’ Hareketi Gözaltılarla Günlük Analiz

Girişteki Geniş Güvenlik Önlemleri ve Kaderi Belirleyen Gözaltılar

Hindistanın başkenti Yeni Delhi’de sürgün etmeyen protesto çağrılarıyla gündeme gelen gençlik hareketi Cockroach Janta Party (CJP) ve kurucusu Abhijeet Dipke ile iki yöneticisi, uçaktan inmeden önce güvenlik güçlerince gözaltına alındı. Bu operasyonun ardından hareketin baş hukuk danışmanı Ratna Singh, üç ismin pazar günü serbest bırakıldığını duyurdu; serbest bırakılmaları için kamu düzenini bozacak herhangi bir eylemde bulunmamaları şartı getirildi. Evden gözaltına alınan sosyal medya fenomeni Dhruv Rathee’nin de serbest bırakıldığı açıklandı.

Başkentte olağanüstü güvenlik önlemleri alınan Jantar Mantar çevresinde polis ve güvenlik görevlileri geniş çapta konuşlandırıldı. Göstericilerin bölgeye ulaşmasını engellemek amacıyla kent genelinde bazı metro istasyonları kapatıldı ve tren seferlerinde aksamalar yaşandı. Pazar günü istasyonlar yeniden açılmış olsa da giriş-çıkışlarda yoğun güvenlik mevcut durumda kalmaya devam etti. Yetkililer gözaltı sayılarına ilişkin açıklama yapmadı.

Seçmen Listeleri ve 133 Milyonun Üstündeki Değişiklikler Protestoların temel nedeni, Hindistan Seçim Komisyonu’nun yürüttüğü seçmen listesi güncellemeleri. Basın kaynaklarına göre, uygulama kapsamında 133 milyondan fazla isim listelerden çıkarıldı. Yetkililer usulsüzlükleri, mükerrer kayıtları ve hayatını kaybedenleri temizlemeyi amaçladıklarını savunuyor. Muhalefet ve bazı sivil toplum örgütleri ise bu adımların özellikle Müslüman azınlıklar üzerinde orantısız etkide bulunduğunu belirtiyor; bazı eleştirmenler ise bu değişikliklerin BJP lehine siyasi avantaj yaratabileceğini iddia ediyor. Seçim Komisyonu ise bu iddiaları reddediyor.

Hamam Böcekleri Hareketi Nasıl Ortaya Çıktı? Mayıs ayında Abhijeet Dipke tarafından hiciv amaçlı sosyal medya üzerinden kurulan hareket, hükümeti eleştiren gençleri “hamam böceği” ve “parazit” olarak nitelendiren tartışmaların etkisiyle büyüdü. Hakkında milyonlarca takipçi kazanılan hareket, Temmuz’da sınavlarda yaşanan usulsüzlüklere karşı düzenlenen protestolarla dikkat çekti ve Eğitim Bakanı’nın istifasıyla sonuçlandı.

Modi’ye Sert Sözlerle Yüklendi Dipke Gözaltıların ardından Dipke, sosyal medya üzerinden Narendra Modi’yi hedef alan sert eleştirilerini paylaştı ve hükümetin protestoculara karşı tutumunu kınadı. Muhalefet ise güvenlik önlemlerini eleştirerek gösterilerin devam edeceğini belirtti. Rahul Gandhi, Z kuşağı ve öğrenciler arasındaki öfkenin büyüyeceğini söyledi.

Birleşmiş Milletler’den Serbest Bırakma Çağrısı BM İnsan Hakları Ofisi, gözaltılar hakkında yaptığı açıklamada keyfi tutuklamaların derhal ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısında bulundu. Hareket yönetimi ve muhalefet, seçim komisyonuna yönelik talepleri karşılanana kadar sokak gösterilerini sürdüreceklerini açıkladı. Başlıca taleplerden biri, Hindistan Seçim Komisyonu Başkanı Gyanesh Kumar’ın istifası olarak öne çıktı. Pazar gününden itibaren Jantar Mantar çevresinde kitlesel bir gösteri beklenmiyor; muhalefet pazartesi günü yeniden sokağa çıkma çağrısı yaptı.