SPK’ta muafiyet tartışması: Ziraat GYO ve Portföy nedeniyle kaygılar

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, SPK’nin 28 Ağustos 2026 tarihli düzenlemesini değerlendirirken kamu bağlı şirketlere getirilen istisnanın Ziraat GYO’daki Ziraat Portföy pozisyonlarını korumaya yönelik olduğuna vurgu yaptı.

Usta, 450 bin kişinin mağdur olduğu fon krizinde sadece birkaç kişinin etkili olduğunu iddia ederek, kamusal istisnanın neden getirilmesi gerektiğini sorularla gündeme taşıdı. Düzenlemenin sermaye piyasası araçları üzerinden muafiyeti içerdiğini belirten Usta, borçlanma araçları için kuralları işleten dünyadaki genel uygulamalara rağmen “sermaye piyasası araçları” ifadesinin kapsamlı bir muafiyete yol açtığını ifade etti.

Kamu hisselerinin manipülasyon riski konusunda uyarıda bulunan Usta, geçmişte kamu bankalarının hisselerini içeren banka manipülasyonu olaylarını anımsattı ve kamu hisselerinin manipülasyona açık olduğu endişesini dile getirdi. THY, Emlak Konut GYO ve diğer kamu bağlantılı şirketlerin örneklerini işaret etti.

Gelişmiş ülkelerde kamu hisselerinin muafiyet kapsamına alınmadığını hatırlatan Usta, istisnanın hangi gerekçeyle getirildiğini ve hangi aktörlerin bu karara etki ettiğini sorguladı. Ziraat GYO’nun ortaklık yapısına ilişkin verileri paylaşan Usta, “Yüzde 81 Ziraat Bankası, yüzde 16,90 Ziraat Portföy ve yüzde 2 gerçek kişi” olan tabloya işaret etti ve Ziraat Portföy yönettiği üç fonun toplam payının yüzde 16,90 olduğunu belirtti. Bu kapsamda Ziraat Portföy’ün yaklaşık 793 milyon lotluk sahipliğinden bahsedildi.

Fiyat hareketleri ve yatırımcılar kısmında Ziraat GYO hissesinin fiyat hareketine değinen Usta, 2 Eylül 2024 ile 12 Mayıs 2025 arasındaki dönemde hisse fiyatının 6,26 liradan 29,50 liraya yükseldiğini belirtti ve bu yükselişi “yaklaşık 4,7 kat” olarak değerlendirdi.

Usta, istisnadan yararlanan kamu şirketleri ve fonların listesinin açıklanmasını, Ziraat Portföy’ün hangi kısmının serbest dolaşıma dahil sayıldığının netleşmesini talep etti. Ayrıca istisnanın neden kamu kurumlarının borçlanma araçlarıyla sınırlanmadığı, neden hisseler için muafiyet tanındığına dair açıklama istedi. Ziraat Portföy’ün toplam payı, düzenlemenin geçiş hükümleri ve farklı fon türleri dikkate alındığında hangi yeni sınırlara tabi olacaktı sorularını da yöneltti.

İstisna ve yatırımcı koruma endişeleri Usta, muafiyetin yatırımcılar üzerinde yaratacağı etkileri ve bu kapının açık bırakılmasının risklerini vurguladı. “450 bin mağdur olan kişi ve milyonlarca borsacı düşünülürse bu istisna kimleri koruyor?” sorusuyla eleştirel bir yaklaşım sergiledi. Sorularını Enerji ve Hazine Bakanı, SPK Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a yönlendirdi ve kamuoyunun aydınlatılması gerektiğini ifade etti.

Tera Yatırım ve Takasbank iddiaları Usta, daha önce gündeme gelen Tera fonlarıyla ilgili olarak TEFAS’a alınma sürecinde Takasbank’ın sorumluluğu bulunduğunu belirtti ve SPK’nin bu konudaki gözetim rolüne dikkat çekti. Ağustos ayı sonunda Tera’nın en büyük fonunun 268 milyar liraya ulaştığını, yatırımcı sayısının 161’den 111 bin kişiye çıktığını ve 11 ay süren sürecin sonunda verilen cezanın 4 milyon 400 bin lira olduğuna işaret etti. Takasbank ve Borsa İstanbul para piyasalarının fonları finanse etme şekline ilişkin iddiaları tekrarladı.

Arıcan’a dair eleştiri Komisyon toplantısına Türkiye Varlık Fonu Başkanvekili ve Borsa İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Erişah Arıcan’ın katılmaması eleştiri konusu oldu. Usta, Arıcan’ın ailesi ve oğluyla ilgili iddiaların yanıtlanmasını istedi ve kamu bankalarının vatandaşların parasını koruma yükümlülüğünü hatırlattı.

Bu gelişmeler ışığında Usta, SPK düzenlemesinin yatırımcı güveni ve piyasa istikrarı açısından etkilerini yakından izlemeye devam edeceklerini vurguladı.