TRT Haber’in sualtı belgesel programı Mavi Tutku ve Deniz araştırmacısı Selçuk Kolay’ın yaptığı araştırmalar sonucunda denizaltının bulunduğu düşünülen alanda yapılan çalışmalar, tarihin karanlık bir sayfasını daha aydınlatmış oldu.

U23 denizaltı batık keşfini 1 yıl önce donanmaya katılan TCG AKIN gemisi yaptı. Gelişmiş sualtı arama cihazlarına sahip olan gemide, 1.000 metre derinliğe kadar görev yapabilen ROV adı verilen uzaktan kumandalı sualtı cihazı bulunuyor.

TCG AKIN gemisi Komutanı Deniz Yarbay Cenk İlgün, derinlerde kaybolan bir tarihin tanığı U23’ün keşfini gerçekleştirmekten mutlu olduklarını belirterek, “TCG AKIN komutanlığı mavi vatanda daima Türk milletinin hizmetindedir.” dedi.

TRT Haber Mavi Tutku belgesel yönetmeni Hakan Aslan ise “Uzun zamandır Alman denizaltılarının Karadeniz’deki harekatı ve sonrasında yaşananlarla ilgili çalışmalarımız devam ediyordu. Denizaltı personeli ve görgü tanıklarının anlatımıyla hazırladığımız belgesel TRT ekranlarından çok yakında izleyici ile buluşacak.” değerlendirmesini yaptı.

U23’ün tarihçesi

2.Dünya Savaşı’nda Almanlar, Barbarossa Harekatı kapsamında Karadeniz’e bir denizaltı filosu göndermeye karar vererek Türkiye’den boğazların açılması talebinde bulundu. Türkiye Montrö Sözleşmesi gereğince boğazları askeri gemilere kapatmış, denizaltıların gizli geçişlerini engellemek için de Çanakkale ve İstanbul boğazlarına manyetik hatlar döşemişti.

Bunun üzerine Almanlar, 40 metre uzunluğundaki küçük tonajlı tip II-B sınıfı 6 adet denizaltısını (U9, U18, U19, U20, U23 ve U24) Hamburg Kiel’de sökerek kara ve nehir yoluyla Romanya’nın Köstence limanına kadar 7 bin kilometre boyunca 4 ay gibi kısa bir sürede taşıdı. Burada tekrar monte edilen denizaltılar Karadeniz’e açıldı. 30. filotilla olarak adlandırılan gemiler 27 Ekim 1942’den 25 Ağustos 1944’e kadar Rus donanmasına karşı 56 operasyon gerçekleştirdi.

Savaş sonuna doğru Ruslar, 3 denizaltıyı batırdı ve Almanların yegane üssü Köstence, Kızıl Ordu’nun eline geçti. Almanya, Karadeniz’de kapana sıkışan 3 denizaltı U 19- U20 ve U-23 için Türk hükümetinden boğazların açılmasını istedi ancak bu istek geri çevrildi.

Başka çaresi kalmadığını anlayan Amiral Karl Dönitz, denizaltı komutanlarına gemilerini batırma ve Türkiye’de karaya çıkma emri gönderdi. 3 Denizaltı Eylül 1944’de Türk kıyılarına yakın bir noktada buluştu. Ardından U19 Karadeniz Ereğli, U20 Sakarya Karasu, U23 Ağva açıklarında batırıldı, personel karaya çıktı.

Emre göre Alman denizaltıcılar, Anadolu topraklarında güneye inecekler ve işgal altındaki Yunan adalarına geçiş yapacaklardı. Denizaltıcılar karaya çıktıklarının ertesi günü yakalandılar ve Isparta Beyşehir’de 1,5 yıl enterne edildiler. Savaşın bitmesinin ardından da ülkelerine döndüler. 13 Temmuz 1994’te nde Türk Deniz Kuvvetlerine ait TCG Kurtaran gemisi, U20 denizaltısını Sakarya Karasu açıklarında 23 metre derinlikte tespit etmişti.

“Mavi Tutku Kıyılarımızdaki Tarih” adlı belgesel çalışmasında, Fethiye körfezi açıklarında 1953’te denize zorunlu iniş yapan Fransız Yolcu uçağı enkazına 270 metre derinlikte ulaşılmıştı.Deniz Kuvvetleri Komutanlığının TCG IŞIN adlı arama gemisi ile yapılan keşif 2011’de gerçekleşmişti.