Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Malatya’da yaptığı açıklamalarla son günlerde Türkiye genelinde etkili olan zirai don olayına dikkat çekti. Bakan Yumaklı, bu durumun üreticiler üzerinde yarattığı olumsuz etkileri en aza indirmek için gerekli tedbirlerin alınacağını ifade etti.

Bakan, 34 ilde tarım ürünlerinin don olayından etkilendiğini belirterek, hasar tespit çalışmalarının hızla devam ettiğini vurguladı. Bu bağlamda, Yumaklı şunları kaydetti:

• “Sigortası olan üreticilerimizin ödemeleri, hasar tespitlerinin tamamlanmasının hemen ardından yapılacak.”
• “Sigortası olmayan üreticilerimiz için de gerekli desteklerin sağlanacağına söz veriyoruz.”

Bu süreçte, üreticilerin mağduriyet yaşamaması adına hızlı bir şekilde adımlar atılacağı belirtiliyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı, Sivas’ın yanı sıra 64 ilde etkili olan zirai don olayları hakkında açıklamalarda bulundu. 10-13 Nisan tarihleri arasında hava sıcaklıklarının eksi 15 dereceye kadar düşmesiyle ülkemizin birçok bölgesinde zirai don yaşandı ve tarımsal üretimde büyük zararlar meydana geldi. İlkbaharın son donları, çiftçiler için her sezon bir korku kaynağı oldu. 65’ten fazla ilde etkili olan don afeti, son yılların tarımı etkileyen en büyük doğal afetlerinden biri olarak kaydedildi.

Zirai dondan etkilenen çiftçilere geçmiş olsun dileklerini ileten başkan, yaşanan bu felaketin yalnızca çiftçileri değil, aynı zamanda tüketicileri de doğrudan etkileyeceğini belirtti. Şubat ayından bu yana 3 büyük don olayı gerçekleşti. Şubat ayında Mersin, Adana ve Hatay gibi illerde yaşanan zirai don, meyve bahçelerini olumsuz etkiledi. Mart ayında ise Manisa başta olmak üzere Ege Bölgesi’nde meydana gelen don, üzüm bağlarına zarar verdi. Bu yaralar henüz sarılmadan gelen ve neredeyse tüm ülkeyi etkileyen don hadisesi, tarımsal üretime darbe vurdu.

Ürünlerdeki Zarar ve Fiyatlar

Yaşanan zirai don olayının birçok dikili ve ekili üründe zarara yol açtığını ifade eden başkan, şunları söyledi:

• Malatya ve Kahramanmaraş’ta başta kayısı olmak üzere ceviz, kiraz, üzüm, elma ve diğer meyveler; ayrıca şeker pancarı, çerezlik ayçiçeği ve yem bitkilerinde zararlar meydana geldi.
• Karadeniz Bölgesi’nde fındık ve çay başta olmak üzere kivi, hurma ve diğer meyvelerde hasarlar oluştu.
• Ege Bölgesi’nde başta üzüm olmak üzere zeytin, incir, elma, ceviz, kiraz, ayva ve diğer meyvelerde zarar tespit edildi.
• Marmara Bölgesi’nde şeftali, ahududu, armut, sofralık zeytin, incir, kivi, nektarin, erik, kiraz, elma, ayva ve fındık gibi meyveler ile bazı ekili alanlarda hasar gerçekleşti.
• Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Antep fıstığı, badem, ceviz, nar, Trabzon hurması, dut ve diğer meyvelerde zarar görüldü.
• İç Anadolu Bölgesi’nde elma, armut, ayva, ceviz, kiraz, üzüm gibi meyveler ile bazı ekili alanlarda zarar tespit edildi.
• Akdeniz Bölgesi’nde karpuz, patates, narenciye ve sebzelerde de zarar meydana geldi.

Bu ürünlerin birçoğu, ülkemizin gururu olan ihraç ürünleri arasında yer alıyor. Don zararının, ülkemizin gıda güvencesini etkilememesi ve fiyatları artırmaması bekleniyor. Dondan etkilenen ürünlerin bir kısmında zarar oranları %100’e kadar ulaşmış durumda. Kesin zarar oranları, hasar tespit çalışmalarının ardından netleşecek. Bazı bölgelerde kar yağışı ve zirai don riski devam ediyor. Bu alanlardaki çalışmaların ardından elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Kangal Ziraat Odası Başkanı Basri Çoban, zirai don olayının ardından çiftçilerle bir araya gelerek hasarın boyutunu değerlendirdi. Çoban, “İlçemizdeki bu don olayı çiftçilerimiz için büyük bir felaket oluşturdu. Bazı bölgelerde ürün kaybı yüzde 100’e kadar ulaştı. İğdelidere, Yeşilinkale, Yeniköy, Karacaören, Yeşil Vadi ve Etyemez köylerinde kaysı, kiraz, vişne, ceviz ve elma ağaçlarının tamamı zarar gördü. Çiftçilerimizin bu zararları kendi imkanlarıyla karşılaması mümkün değil. Devletimizin destekleme programlarını acilen devreye alması gerekiyor.” dedi.

Çoban, TARSİM sigortası bulunmayan üreticilerin en fazla etkilenen kesim olduğunu belirterek, bu üreticilere özel destek paketleri oluşturulması gerektiğini vurguladı. “Her üreticinin TARSİM kapsamına girmesi mümkün olmuyor. Bu nedenle sigortası olmayan çiftçilerimize devlet desteği sağlanmalı ve hasar tespitleri gecikmeden tamamlanmalıdır.” şeklinde konuştu.

Başkan Çoban, “Kangal’da tarımla uğraşan yüzlerce üretici, zararın boyutunun hızlıca belirlenmesini ve devletin telafi edici adımlar atmasını bekliyor. İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerinin teknik ekipleri derhal sahaya inerek hasar tespit çalışmaları yapmalıdır. Sivas’ın afet bölgesi olarak ilan edilmesi için Sivas Milletvekillerimizin de devreye girmesi gerekmektedir.” ifadelerini kullandı.