Tarım ve Orman Bakanlığı yeni bir düzenleme ile İstilacı Yabancı Türlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile Yönetimi Hakkında Yönetmelik kapsamında Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi oluşturulmasını ve güncellenmesini sağladı. Amaç, istilacı türlerin ülkeye girişini ve yayılımını engellemek ve etkin bir yönetim kurmak.

UİST Listesi’nin hazırlanması süreci bilimsel ve teknik kanıtlar temel alınarak yürütülecek. Bir türün listeye dahil edilebilmesi için ülke sınırları içinde yabancı olduğunun tespiti, mevcut ve öngörülen iklim koşulları altında karasal ve sucul ortamlarda yaşayabilir popülasyon oluşturabilme kapasitesi ve çevreye yayılabilme potansiyeli gibi kriterler aranacak.

Liste Nasıl Oluşturuluyor ve Paylaşılıyor?

Liste, Sucul ve Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grupları tarafından hazırlanacak ve Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonu’na sunulacak. Komisyonun onayıyla birlikte liste Bakanlığın resmi internet sitesinde kamuoyuyla paylaşılacak ve listede yer alan türler için ciddi kısıtlamalar uygulanacak.

• Ülke sınırları içine sokulamayacak
• Transit olarak taşınamayacak
• Kapalı muhafaza dahil herhangi bir yerde bulundurulamayacak
• Üretilemeyecek, büyütülemeyecek ve yetiştirilemeyecek
• Ticaret, satış veya trampaya konu edilemeyecek
• Çevreye salınamayacak
• Yalnızca imha amacıyla özel tesislere taşınmasına izin verilecek

Kaçma ya da yayılma halinde acil plan devreye alınacak. Listeye giren türlerle ilgili bilimsel ve tıbbi çalışmalar için üniversiteler ve ilgili kamu kurumlarına komisyon tarafından izin verilebilecek; üstün kamu yararı ve zorunluluk durumlarında istisnai faaliyet izni de tanınabilir. Acil durumlarda ise derhal uygulanacak olan planlar, teknik danışma grupları tarafından hazırlanıp komisyonun onayıyla yürürlüğe girecek.

İzleme Sistemi Ne Zaman Kurulacak?

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), UİST Listesi’nin yayımlanmasının ardından 36 ay içinde bir izleme ve araştırma sistemi kuracak. Bu sistem ile istilacı yabancı türlere ilişkin veri toplanacak ve yayılımın önlenmesine yönelik çalışmalar sistematik olarak yürütülecek.

Yeni düzenleme, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğini korumaya ve ekosistemlerin sürdürülebilirliğini güçlendirmeye yönelik koordineli bir mücadele süreci başlatıyor.