İsveç’in güneyinde yürütülen kuş koruma çalışmaları kapsamında, Veliaht Prenses Victoria’nın Temmuz ayında bizzat halkaladığı ve “Victoria” adı verilen vericili yavru leylek, 2 Ağustos’ta Afrika’ya doğru göç yolculuğuna başladı. Ülkenin komşuları İsveç, Danimarka, Almanya, Çekya, Avusturya, Macaristan, Sırbistan ve Bulgaristan üzerinden yol alarak Türkiye’ye giriş yapan leyleğin hareketleri, verici sayesinde yakından izleniyordu. Vericiden gelen sinyalin Karaman’da sabit kalması üzerine bölgedeki yerel aktörler dikkatleri bu noktaya yoğunlaştırdı. Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş ise sosyal medya üzerinden bölgedeki vatandaşlara yardım çağrısında bulundu ve belirtilen konuma giden vatandaşlar, verici taşıyan leyleği ne yazık ki ölü halde buldu. Aynı bölgede yapılan incelemelerde toplam 6 ölü leylek tespit edildi. Kuşların elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirdiği değerlendiriliyor. İsveçli araştırmacılar, leyleğin üzerinde bulunan halka ile ilgili bilgileri elde ederek incelemelerini sürdürdü ve olayla ilgili netleşmeler sağlayacak adımlar üzerinde çalıştı.

İsveç’e varışın ardından taraflar arasındaki görüşmelerin içeriği ve ileriki adımlar masaya yatırıldı. Hukuki ve diplomatik temaslar çerçevesinde, karşılıklı ilişkilerin güçlendirilmesi yönünde atılan adımlar değerlendirildi. Kurtulmuş’un heyetiyle Stockholm temaslarında, karşılıklı işbirliği olanakları ve bölgesel konular gündeme geldi.

Son olarak, Kurtulmuş’un söz konusu ziyaretinde, Türkiye’nin Stokholm Büyükelçisi Yönet Can Tezel’in karşılama töreninde yer aldığı ifade edildi. Bu temaslar çerçevesinde, taraflar arasında karşılıklı ziyaretlerin önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi yönünde beklentiler dile getirildi.

Grupta Hollanda, Japonya ve Tunus ile aynı grupta olan İsveç, eleme süreçlerinde beklenmedik zorluklar yaşasa da play-off’tan çıkmayı başardı. Avrupa Elemeleri’nde hiç maç kazanamadan grubunu son sırada tamamlayan İsveç, için UEFA Uluslar Ligi sayesinde final turuna yükseldi ve burada Ukrayna’yı 3-1, ardından Polonya’yı 3-2 yenerek 2026 FIFA Dünya Kupası biletini eline aldı.

İsveç’in eleme maçları ve play-off sonuçları şu şekilde özetlenebilir:

• Slovenya-İsveç: 2-2
• Kosova-İsveç: 2-0
• İsveç-İsviçre: 0-2
• İsveç-Kosova: 0-1
• İsviçre-İsveç: 4-1
• İsveç-Slovenya: 1-1

• Ukrayna-İsveç: 1-3
• İsveç-Polonya: 3-2

1958’de ev sahipliği yaptığı Dünya Kupası’nda finale yükselen İsveç, 13. kez Dünya Kupası kadrolarında yer alma başarısını gösterdi. 2022 Dünya Kupası’nı Katar’da izlemek zorunda kalan takım, kadro ve geçmiş performansına dair ayrıntılarla turnuvaya damgasını vurdu.

Turnuva süresince sergilediği etkileyici performansla dikkat çeken Brezilya, finalde İsveç’i mağlup ederek zirveye çıktı. Bu zafer, ülkenin futbol tarihinde yalnızca bir ilk olmakla kalmayıp, sonraki yıllarda da dünya şampiyonluğu hedeflerinin temelini oluşturan bir kilometre taşıdır.

1958 ayrıca futbol efsanesi Pelé’nin dünya sahnesine çıkışını simgeler. Genç yaşına rağmen gösterdiği üstün yetenek, Brezilya’nın şampiyonluğunda kritik rol oynadı ve Pelé’nin kariyerinin yükseliş dönemini başlattı.

Bu zafer, Brezilya’nın sonraki yıllarda dünya kupası tarihindeki konumunu güçlendirdi ve ülkeyi dünyanın en başarılı futbol ülkelerinden biri haline getirdi. 1958’li yılların bu başarısı, sonraki turnuvalarda da Brezilya’nın zirveye çıkma hedeflerini pekiştirdi.

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanı Hadi Turus, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, Türkiye ile İsveç arasında 60 yılı aşkın süredir devam eden göç ve diaspora serüvenini detaylıca ele alan İsveç Türk Diaspora Atlası‘nın yayımlandığını duyurdu. Bu eser, İsveç’te yaşayan Türk toplumunun tarihsel ve kültürel yolculuğunu belgelerken, göçün ilk aşamalarından günümüze kadar olan süreci kapsamlı bir şekilde inceliyor.

Atlas, alanında uzman akademisyenlerin kaleminden çıkan 10 makale, İsveç’te yaşayan vatandaşlarımızla yapılan 33 söyleşi ve Türkiye-İsveç ilişkilerinin tarihçesini içeren 13 bölümden oluşuyor. Bu zengin içerik, Türkiye’den İsveç’e uzanan göç hareketlerinin 60 yıllık hafızasını kayıt altına alıyor.

Yayın ve İçerik Detayları

İsveç Türk Diaspora Atlası, 1960’lı yıllarda başlayan göç hareketinden günümüze kadar geçen süreci bütüncül bir bakış açısıyla ele alarak, İsveç Türk diasporasının sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal dönüşümünü ortaya koyuyor. Çalışma, alanında uzman akademisyenlerin katkılarıyla hazırlanmış ve kapsamı bakımından oldukça zengin bir kaynak niteliğinde. Atlas, Türk toplumunun İsveç’te dördüncü kuşağa ulaşan göç hikayelerini ve 60 yıllık tarihsel hafızasını detaylı bir biçimde yansıtıyor.

İsveç’e göç eden bir Türk vatandaşı, yaşadığı zorlukları ve memleket özlemini gözyaşlarıyla anlattı. Yeni yaşam şartlarına alışmaya çalışırken içindeki özlemden bahsedip, “Şu an buradayım ama içimde ülkemin özlemi var. Neden benim ülkemdekiler de güzel şartlarda yaşamıyor diye üzülüyorum” ifadelerini kullandı.

Göçün Getirdiği Zorluklar ve Hasret

Sözlerine devam eden vatandaş, göçün yol açtığı güçlükleri dile getirerek, “Bir boşlukta hissediyorum. Sıfırdan başlamak gerçekten çok zor. Ailem ve arkadaşlarım yanımda olsaydı daha iyi olurdu” diyerek memleket özlemini ve yıkıcı duygularını paylaştı.

İsveç Eğitim Bakanı Lotta Edholm, ülke genelindeki ilk ve orta dereceli eğitim kurumlarında akıllı cep telefonlarının yasaklandığını açıkladı. Bakan Edholm, basın toplantısında bu kararın arkasında yatan bilimsel araştırmalara dikkat çekti.

Yapılan araştırmalara göre, öğrencilerin derslerde cep telefonları olmadan daha etkili bir şekilde derslerine odaklandıkları ifade edildi. Edholm, akıllı telefonların ders sırasında dikkat dağıtıcı bir unsur olduğunu ve bu durumun sınav sonuçlarını olumsuz etkilediğine vurgu yaptı.

Yeni uygulama ile birlikte, sınıfa giren öğrencilerin cep telefonlarının toplanarak güvenli bir yerde saklanacağı ve öğretmenlerin de ders boyunca telefon kullanmayacağı belirtildi. Bu yasağın, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği ifade edildi.

Polis, yerel saatle 13.30’da gerçekleşen saldırıya dair yaptığı açıklamada, toplam yaralı sayısının henüz belirlenemediğini ve ölenlerin kimlik tespitinin sürdüğünü ifade etti. Saldırganın da hayatını kaybettiği, ancak olayda hiçbir polis memurunun vurulmadığı belirtildi. Örebro Polis Şefi Roberto Eid Forest, saldırının terör bağlantılı olduğuna inanmadıklarını ve şu an başka bir saldırı beklentisi içinde olmadıklarını açıkladı. İsveç basını, saldırganın okul kampüsünü otomatik silahla taradığını duyurdu.

Başbakan Kristersson: “İsveç tarihinin en kötü silahlı saldırısı”

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, saldırı haberini büyük bir üzüntüyle aldığını belirterek, “Olmaması gereken bir şey oldu. Bugün, tamamen masum insanlara yönelik vahşi ve ölümcül bir şiddet olayı yaşadık. Bu, İsveç tarihinin en kötü toplu silahlı saldırısı. Düşüncelerimiz mağdurlarla, aileleriyle ve sevdikleriyle birlikte” dedi.

Adalet Bakanı Gunnar Strömmer de saldırıyı “toplumu derinden sarsan bir olay” olarak nitelendirerek, “Böyle bir şeyin İsveç’te olmayacağını düşünürdünüz ama oldu. Polis ve sağlık ekipleri, ölenlerin kimliklerini tespit edip ailelerine bildirmek için çalışmalarını sürdürüyor” şeklinde konuştu.

Saldırının ardından, okulda eğitim gören öğrencilerin çoğunun göçmen kökenli olduğu, bu nedenle bölgede yaşayan göçmen topluluğunun tedirgin olduğu ifade ediliyor.

Yarın başkentte yapılacak toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ve İsveç Adalet Bakanı Gunnar Strömmer katılacak. Güvenlik Mekanizması toplantısı, iki ülke kurumları arasında terörizmle mücadele konularındaki işbirliğinin geliştirilmesi bakımından önem taşıyor.

Bakan Fidan, toplantıda, İsveç’ten, terör örgütü PKK/PYD/YPG ve FETÖ’ye karşı atılmasını beklediği ilave adımları aktararak, bu örgütlerin finansman ve propaganda faaliyetlerini sonlandırmasının sağlanmasını isteyecek. Türkiye’nin, Avrupa’da yükselen aşırı sağ, İslam karşıtlığı ve ırkçılık akımlarından duyduğu endişeyi ve bu akımlarla etkili mücadele edilmesinin istendiğini vurgulayacak Fidan, savunma sanayi alanındaki kısıtlamaların kaldırılmasının ardından yeni dönemde sonuç odaklı ve uzun vadeli işbirliği geliştirmeyi hedeflediklerini dile getirecek.

Türkiye-İsveç Güvenlik Mekanizması toplantısının 18 Eylül 2024’te Ankara’da yapılması planlanmış, İsveç heyetinin uçağının arızalanması nedeniyle toplantı ertelenmişti.

Üçlü Mutabakat Zaptı

Haziran 2022’de düzenlenen NATO Madrid Zirvesi kapsamında, Türkiye ile İsveç ve Finlandiya arasında, iki İskandinav ülkesinin terörle mücadele ve savunma sanayi alanlarındaki taahhütlerini kapsayan Üçlü Mutabakat Zaptı imzalanmıştı. İsveç ve Finlandiya, terörle mücadele mevzuatlarının güçlendirilmesi, terör örgütü PKK ve uzantılarının anılan ülkelerdeki faaliyetlerinin engellenmesi, FETÖ ve PKK/PYD/YPG’ye destek verilmemesi; Türkiye’nin terörle bağlantılı iade veya sınır dışı taleplerinin ivedilikle işleme konulması, terör örgütlerinin propaganda, finansman ve eleman devşirme faaliyetlerinin engellenmesi/yasaklanması ve Türkiye’ye yönelik savunma sanayi ihracatına getirilen kısıtlamaların kaldırılması hususlarında taahhütlerde bulunmuştu.

İsveç’in Üçlü Mutabakat Zaptı Bağlamında Attığı Adımlar

Bu kapsamda, İsveç’te 1 Temmuz 2022’de yeni Terörizmle Mücadele Yasası yürürlüğe girmişti. “Terör örgütü ile angajmana girilmesi” ve “terör örgütüne destek verilmesi” halinde örgütlenme özgürlüğünün sınırlandırılması için, 1 Ocak 2023’ten itibaren geçerli olacak şekilde İsveç Anayasası’nda değişiklik yapılmıştı. Anayasa değişiklikleriyle birlikte güncellenen Terörizmle Mücadele Yasası 1 Haziran 2023’te yürürlüğe sokulmuş ve söz konusu yasa kapsamında terör örgütüne katılım suç haline getirilmişti.

İsveç, Türkiye’yle bağlantılı dava ve konularda eşgüdümü teminen bir İrtibat Savcısı atarken, PKK’nın İsveç’teki ana finansman kaynaklarından sözde “Kürt Kızılayı” oluşumunun İsveç’teki banka hesabı kapatılmıştı. Bununla birlikte İsveç’te bazı PKK mensuplarıyla ilgili yargı süreci başlatılmıştı ve İsveç güvenlik kurumları tarafından Şubat 2024’te yayımlanan yıllık değerlendirme raporlarında PKK’nın finansman ve propaganda faaliyetlerine atıfta bulunulmuştu.

Güvenlik Mekanizması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ve dönemin NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in katılımıyla 2023’teki NATO Zirvesi’nde düzenlenen toplantıda, Türkiye ile İsveç arasında Bakanlar seviyesinde “Güvenlik Mekanizması (Security Compact)” ihdas edilmesi kararlaştırılmıştı. İsveç’in terörizmin her biçim ve tezahürüyle mücadelesi temelinde, Haziran 2022’de imzalanan Üçlü Mutabakat Zaptında kayıtlı taahhütlerin tümüyle uygulanması doğrultusunda bir “yol haritası” sunması üzerinde mutabık kalınmıştı.