Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, sürdürülebilir ve çevre dostu ulaşım alanında önemli adımlar attıklarını açıkladı. Kurumsal karbon ayak izi hesaplamasını Türkiye’de ilk kez gerçekleştiren Bakanlık, son 10 yılda yaklaşık 4,3 milyon fidan ve ağaç dikimiyle yeşil projelere büyük katkı sağladı. Ülke genelinde toplamda 97 milyon fidan toprakla buluşurken, bu alanda ulaştırma sektörünün öncü olduğu vurgulandı.

Yıllık 6,3 Milyon Ton Karbondioksit Azalması

Yol bakım ve yapım çalışmalarında geri kazanım uygulamalarıyla kaynak ve enerji verimliliği sağlandı. Karayolları Genel Müdürlüğü, toplam bölünmüş yol uzunluğunu 30 bin kilometreye yaklaştırarak trafik akışını kesintisiz hale getirdi ve yıllık 6,3 milyon ton daha az karbon salınımı gerçekleştirdi. Bu gelişmeler, sürdürülebilir ulaşım hedeflerine katkı sağlıyor.

Bisiklet Yollarında Yeni Perspektifler

Bakan Uraloğlu, çevreci uygulamalar kapsamında, çeşitli projelerde toplam 96 kilometrelik bisiklet yolu hayata geçirildi. Bunlar arasında Elazığ-Diyarbakır Ayrımı-Sivrice yolu, Karadeniz Sahil Yolu Trabzon geçişi ve Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi bulunuyor. Ayrıca, önümüzdeki dönemlerde 38 kilometrelik yeni bisiklet yolunun inşası devam ediyor.

Ekolojik Köprülerle Doğayla Uyum Artıyor

Çevreye duyarlı ulaşım projelerinde ekolojik köprü ve hayvan geçişleri ön planda tutuluyor. Ülke genelinde tespit edilen geçiş noktalarında yeni ekolojik köprüler inşa ediliyor. Karadeniz Sahil Yolu ve Erzurum Kuzey Çevre Yolu gibi stratejik bölgelerde yapılan çalışmalara ek olarak, toplam 19 yeni ekolojik köprü planlanıyor. Bu sayede yaban hayatı ve biyolojik çeşitlilik korunuyor.

Yüksek Hızlı Tren Hattında Dünyada İlk Ekolojik Köprü

2021 yılında tamamlanan Ankara-Eskişehir Yüksek Hızlı Tren Hattı üzerinde inşa edilen ekolojik köprü, bu alanda dünya genelinde ilk olma özelliği taşıyor. Ayrıca, Halkalı-Kapıkule hızlı tren projesi kapsamında Kırklareli-Pancarköy ve Kırklareli-Ağayeri arasında iki ekolojik köprü inşa edildi. Önümüzdeki dönemde, Ankara-Eskişehir hattına yeni bir ekolojik köprü daha eklenerek projeler tamamlanacak.

Yolculuklar Her Fidan Dikecek

Yeşil Vatan Seferberliği kapsamında, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı arasında imzalanan protokol doğrultusunda, yüksek hızlı tren hatlarında seyahat eden her yolcu için bir fidan dikimi hedefleniyor. Hedef, yıllık yaklaşık 13 milyon yolcunun seyahat ettiği hatlarda toplam 13 milyon fidanın toprakla buluşmasıdır.

Marmaray ile Karbon Salınımında Büyük Tasarruf

Kent içi raylı sistem projeleri de çevre dostu ulaşımda önemli rol oynuyor. Marmaray projesinin hizmete girdiği 2013 yılından bu yana, sistem sayesinde 62 milyon ton karbondioksit salınımı engellendi. Bu projeler, şehirlerde ulaşımı kolaylaştırırken, fosil yakıt kullanımını da önemli ölçüde azaltıyor.

Uluslararası sertifika ve projelerle deniz taşımacılığında da karbon ayak izi azaltılıyor. Havalimanları konusundaki çalışmalar ise, Türkiye’nin en yüksek sayıda karbonsuz havalimanına sahip ülkelerden biri olmasını sağladı. Böylece, ulaşım sektörünün sürdürülebilir ve çevre dostu dönüşümüne katkı artırılıyor.

Açıklamada, söz konusu finansman modelinin geleneksel JOLCO (Japanese Operating Lease with Call Option) yapısına çevresel sürdürülebilirlik kriterlerinin entegre edilmesiyle oluşturulduğu belirtildi. Bu yapı, çevresel performans göstergelerine dayanarak tasarlandı ve emisyon azaltımına odaklandı.

Finansman, Fransız bankacılık devi Societe Generale tarafından sağlandı ve karbon emisyon yoğunluğuna bağlı performans taahhütleriyle ilişkilendirildi. Bu sayede, model uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına da uygun hale getirildi.

THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Üyesi, Mali İşlerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Murat Şeker, bu başarının kendileri için gurur kaynağı olduğunu belirtti. Şeker, “Uluslararası platformda elde ettiğimiz bu ödül, sürdürülebilirlik odaklı finansman yapılarımızın kalitesini ortaya koyuyor. Bu modelin, büyüme ve filo yenileme stratejilerimize katkı sağlayacağına ve 2050 yılında karbon nötr bir hava yolu olma vizyonumuza hizmet edeceğine inanıyoruz” dedi.

Başarılar ve Gelecek Vizyonu

Son 10 yılda yaklaşık 16 milyar dolar tutarında finansman işlemi gerçekleştiren THY, 30’dan fazla uluslararası ödüle layık görüldü. Şirket, “Global Transport Finance”, “Airline Economics”, “Airfinance Journal” ve “Bonds, Loans & Sukuk Turkey” gibi sektörün önde gelen kuruluşlarından ödüller aldı.

Yenilikçi finansman stratejileriyle dikkat çeken şirket, sürdürülebilirlik odaklı bu ödülü, küresel ölçekte geliştirdiği finansman yaklaşımlarının bir göstergesi olarak görüyor.

SCÜ Eğitim Fakültesi Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Fatih Kartal, küresel ısınmanın etkilerine dikkat çekti. Yaptığı açıklamalarda, dünya genelinde iklimdeki 1 ila 1,5 santigrat dereceye ulaşan ısınmanın temel nedenlerinden biri olarak karbon salınımını gösterdi. Fosil yakıtların artışı ve sanayi faaliyetleriyle birlikte, azot oksitler, karbondioksit ve metan gazlarının salınımı küresel ısınmayı tetikliyor ve sera gazı etkisini artırıyor.

Küresel ısınma, ekonomik ve sosyal dengeleri olumsuz yönde etkiliyor. Kuraklık ve su azalmaları, tarımsal potansiyeti ciddi oranda sekteye uğratarak, gölet ve barajların doluluk oranlarını düşürüyor. Bu durum, bitki ve hayvan türlerinin yer değiştirmesine ve ürün kayıplarına yol açıyor.

Geleceğe Dönük İklim Modelleri ve Öngörüler

İklim çalışmaları yapan uzmanlar, 2050 ve 2100 yıllarına yönelik yapılan iklim modellemelerinde sıcaklık ortalamalarının giderek artacağını ve kuraklık risklerinin ciddi boyutlara ulaşacağını öngörüyor. Günümüzde de iklim değişikliğinin etkilerini hissetmeye başlayan bölgelerde, mevsimsel değişiklikler ve kuraklık olaylarının artması dikkat çekiyor. Artan nüfus ve doğal kaynakların tükenmesi, su ve ürün kayıplarını artırarak, besin güvenliği konusunda endişeleri beraberinde getiriyor.

Çözüm Yolları ve Sürdürülebilirlik Çabaları

Uzmanlar, sera gazı emisyonlarını azaltmak için ağaçlandırma ve yeşillendirme projelerinin önemine vurgu yapıyor. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını artırmak, özellikle güneş ve rüzgar enerjisi gibi, küresel ısınmayı önleme ve etkilerini hafifletme adına büyük önem taşıyor. Ayrıca, beyaz kömür olarak adlandırılan ve karbon emisyonlarını minimize eden teknolojilerin yaygınlaştırılması, sera gazı salınımını azaltmak adına tercih ediliyor.

Ormanların ve yeşil alanların korunması ve artırılması, sera etkisinin azaltılmasında temel unsurlardan biri olmaya devam ediyor. Tüm dünya ülkelerinin topyekun hareket etmesi, iklim krizine karşı alınabilecek en etkili önlemler arasında yer alıyor.