Haliç Kongre Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2025-2029 dönemini kapsayan Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı’nı tanıttı. Etkinlikte önemli açıklamalarda bulunan Erdoğan, esnaf ve sanatkarlarla olan bağlarının kendisi için büyük önem taşıdığını belirtti.

Erdoğan, ahilik geleneğinin günümüzde de halen sosyal dokunun temelini oluşturduğunu vurgulayarak, dürüstlük, paylaşma, karşılıklılık ve güven ilkelerinin kooperatifçiliğin ruhunu yansıttığını söyledi. Kooperatiflerin birlikte üretme, yönetme ve kazanma fikriyle hareket eden dayanışma sistemleri olduğunu dile getiren Erdoğan, bu modelin özellikle dezavantajlı grupların ekonomiye katılımını artırdığını ve yerel kalkınmaya destek sağladığını ifade etti.

Girişimci kadınlar, genç çiftçiler ve diğer üreticilerin, kooperatifler aracılığıyla güç birliği yaparak daha güçlü duruma geldiğine değinen Erdoğan, ülkemizin dinamik bir ticaret hayatına sahip olduğunu belirtti. Her geçen gün artan üretim ve satış faaliyetleriyle dünya pazarlarına ulaşmaya çalışan insanımızı takdirle hatırlatan Erdoğan, özellikle kadın girişimciler, gençler ve üreticilerin kooperatifler sayesinde ortak hareket etmenin avantajlarını gördüklerine işaret etti.

Tarım, sanayi, enerji gibi birçok alanda kooperatiflerin yerel kalkınmanın temel aktörleri haline gelmiş olduğunu ifade eden Erdoğan, Türkiye’de faaliyet gösteren 62 bin kooperatif olduğuna dikkati çekerek, bu sayının gelişmekte olduğunu söyledi. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde 165 milyondan fazla ortağın bulunduğu ve toplam cirosunun 2.4 trilyon dolara ulaşan yaklaşık 250 bin kooperatif bulunduğunu hatırlattı, ancak henüz arzu edilen seviyeye ulaşılmadığını ekledi.

Uluslararası alanda da kooperatiflerin öneminin arttığını belirten Erdoğan, küresel ölçekte 3 milyon kooperatif olduğunu ve dünya nüfusunun yüzde 12’sinin bu birliklere üye olduğunu dile getirdi. Ayrıca, kooperatiflerin toplam cirosunun 2.4 trilyon dolar seviyesine yakın olduğunu açıkladı.

Hükümet olarak kooperatifçilik kültürünü yaygınlaştırmaya büyük önem verdiklerini belirten Erdoğan, 2012 yılında açıklanan eylem ve strateji planıyla mevzuat sıkıntılarını aşmaya çalıştıklarını ancak halen yol kat etmeleri gerektiğini vurguladı. 2025-2029 yıllarını kapsayan yeni planı ile bu hedefe ulaşmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.

AYRINTILAR GELİYOR…

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde düzenlenen panelde, kooperatifçilik konusu geniş çapta ele alındı. Etkinliğe, İİBF Dekanı Prof. Dr. Gülay Ercins, ÇEEİ Bölüm Başkanı Prof. Dr. Osman Alacahan, ORAN Kalkınma Ajansı Koordinatörü Tuba Uzunoğlu ve Sivas Ticaret İl Müdürü Ferhat Erdil katıldı.

Kooperatiflerin Önemi ve Güncel Durum

Sivas Ticaret İl Müdürü Ferhat Erdil, yaptığı açılış konuşmasında Birleşmiş Milletler’in 2025 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı” olarak ilan ettiğini hatırlattı. Ayrıca, Ticaret Bakanlığı’nın kooperatifçilik alanındaki farkındalığı artırmak ve bu modeli geliştirmek amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlediğine vurgu yaptı. Erdil, “Ülkemizde 151 yıllık bir geçmişe sahip olan kooperatifçilik kültürünü gelecek nesillere aktarmak ve dayanışma temelli bu yapının önemini vurgulamak amacıyla bir aradayız,” dedi.

Türkiye’de Kooperatif Sayısı ve Dağılım

Türkiye’de toplam 44 farklı türde kooperatif bulunuyor. Bu kooperatifler, 49.040 ortak, 325 birlik, 14 merkez birlik ve 1 Türkiye Milli Kooperatifler Birliği ile faaliyet gösteriyor. KOOPBİS’e kayıtlı ortak sayısı ise 4,5 milyonu aşmış durumda. En fazla faal kooperatif ise Ankara (713), İzmir (647), İstanbul (504), Muğla (382) ve Bursa’da (345) bulunuyor. Sivas’ta ise 114 faal kooperatif faaliyet gösteriyor. Taşıma kooperatifleri en çok sayıya ulaşan tür olurken, en fazla ortak sayısına sahip kooperatifler ise kredi ve kefalet kooperatifleri oldu.

Kooperatif Destekleri ve Dış Ticaret

2024 yılında, Ticaret Bakanlığı’nın Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOPDES) kapsamında 147 kooperatifin 166 projesine toplam 34 milyon TL hibe sağlandı. Ayrıca, kooperatiflerin ihracatı 2019’da 61 milyon dolar iken, 2023’te 95 milyon dolara ve 2024’te 96 milyon dolara yükseldi. En çok ihracat yapılan ülkeler ise Almanya, İngiltere ve Fransa olarak sıralandı.

Sunumlar ve Bilgilendirmeler

Panelde, Sivas Ticaret İl Müdürlüğü’nün “Kooperatifçilik Kavramı ve Türkiye’deki Durum” başlıklı sunumu ile ORAN Kalkınma Ajansı’nın destek programları ve Dr. Öğr. Üyesi Yalçın Yalman’ın “Kooperatiflerin Sosyal ve Ekonomik Hayata Katkısı” konularındaki sunumları gerçekleştirildi.