Türkiye’de son dönemde yükselen kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçlarıyla ilgili önemli gelişmeler yaşanıyor. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğ kapsamında, borçlarını ödemekte güçlük yaşayan milyonlarca kart ve kredi sahibi için 48 aya varan yapılandırma imkanı sağlandı.

Kredi Kartı Borçlularına Erteleme Seçeneği

Bu adım, özellikle ödemelerinde aksama yaşayan vatandaşlara nefes aldırmayı amaçlıyor. Önümüzdeki günlerde ise kart sahiplerine yönelik yeni düzenlemelerin devreye girmesi planlanıyor.

Nakit Avans Limitleri ve Vade Süreleri Artıyor

• Sektör kaynaklarına göre, bankaların uzun süredir talep ettiği limit artışına ilişkin ilk adım atıldı. Aylardır beklenen düzenlemeyle, kredi kartı nakit avans limiti 25 bin TL’den 50 bin TL’ye yükseltilecek.

• Ayrıca, nakit çekim işlemlerinde uygulanacak maksimum vade süresi de 3 aydan 6 aya çıkarılacak.

Resmi Onay ve Yürürlüğe Giriş Süreci

Bu değişikliklerin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 24 Temmuz tarihli Para Politikası Kurulu toplantısının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor. Böylece sektör ve tüketici açısından önemli bir rahatlama sağlanmış olacak.

3 Ay İçerisinde Başvuru Gerekiyor

Yapılandırmadan yararlanmak isteyen bireysel müşterilerin, 3 ay içinde başvuruda bulunması gerekiyor. Açıklamada, “Yapılandırmadan dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödeyemeyen bireysel kredi kartı müşterileri, anapara ve/veya faiz ödemeleri geciken ihtiyaç kredisi müşterileri, daha önce yeniden yapılandırılmış bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi müşterileri yararlanabilecektir” denildi.

Kredi Kartı ve İhtiyaç Kredisi Yapılandırma Koşulları

Yeni düzenlemeye göre, kredi kartlarının yapılandırılmasında borcun yarısı ödeninceye kadar ilgili banka tarafından kartların limiti artırılmayacak. Ayrıca, ihtiyaç kredilerinin yapılandırılmasında ise mevcut borç bakiyesini aşacak yeni kredi kullandırılmayacak. Bu kapsamda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), kredi kartı yapılandırma işlemlerinde uygulanacak azami faiz oranını yüzde 3,11 olarak belirledi.

Değişiklikler ve Güncellemeler

• Kredi kartı yapılandırmasında artık sadece asgari tutarı ödemeyen değil, dönem borcunu kısmen ya da tamamen ödemeyen bireysel kartlar da yapılandırmaya dahil edildi.
• İhtiyaç kredisi yapılandırmasında gecikme süresi, “30 günü aşan” ifadesinden çıkarılarak, “her türlü gecikmiş ödeme” olarak güncellendi.
• Her iki kredi türü için de, yapılandırma kapsamı, önceki karar tarihindeki borç bakiyesi yerine, yapılandırma tarihindeki borç bakiyesi esas alınacak.
• Gecikmesi olmasa bile, karar tarihinden önce yeniden yapılandırılan krediler tekrar yapılandırılabilecek.

Söz konusu veriler geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında kredi kartı sayısında yüzde 12’lik, banka kartı sayısında yüzde 4’lük, ön ödemeli kart sayısında ise yüzde 28’lik artış yaşandı. Ekimde toplam kart sayısı ise 430,4 milyona ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artış gösterdi.

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar ile ekimde yapılan toplam ödeme tutarı da önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 78 artarak 1 trilyon 488 milyar lira oldu.

Kartlı ödemelerin 1 trilyon 252,6 milyar lirası kredi kartları ile yapılırken, 204,8 milyar lirasında banka kartları, 30,6 milyar lirasında ise ön ödemeli kartlar kullanıldı.

Kredi kartı ile yapılan ödemelerde ekimde, önceki yılın aynı ayına göre büyüme yüzde 83, banka kartı ile yapılan ödemelerde yüzde 49, ön ödemeli kartlar ile yapılan ödemelerde ise yüzde 97 oldu.

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar ile ekimde yapılan ödeme sayısı önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artarak 1,63 milyar oldu. Sayısal olarak kartlı ödemelerin 924 milyonu kredi kartları ile yapılırken, 575,5 milyonunda banka kartları, 127,7 milyonunda ise ön ödemeli kartlar kullanıldı.

Ödeme sayısındaki büyüme, geçen yılın aynı dönemine göre, kredi kartlarında yüzde 16, banka kartları ile yapılan ödeme sayısında yüzde 5, ön ödemeli kartlar ile yapılan ödeme sayısında yüzde 27 seviyesinde gerçekleşti.

İnternetten kartlı ödemeler geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 82 artarak 432,1 milyar liraya yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı ise yüzde 29 oldu. İnternetten kartlı ödeme sayısı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artarak 236,5 milyona yükselirken, söz konusu rakam toplam ödemelerin yüzde 15’ini oluşturdu.

Kartlarla yapılan temassız ödeme sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 arttı. Temassız ödeme tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 93 artarak 472,6 milyar lira oldu. Ekim ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden yaklaşık 4’ü temassız gerçekleştirildi.

Sabah’te yer alan habere göre, Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Halkbank yapılandırma işlemlerini başlatarak kamu bankaları arasında öncü rol üstlendi. Bu süreçte şimdiye kadar 1,5 milyar TL tutarında borç yeniden yapılandırıldı. İş Bankası ve Akbank gibi özel bankalar da süreçte yer alarak yapılandırma çalışmalarına dahil oldu.

BDDK tarafından alınan kararla, bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borcunu ödeyemeyen vatandaşlar, borçlarını 60 aya kadar yapılandırma imkanı elde edecek.

Özellikle asgari ödeme tutarını karşılayamayan bireysel kredi kartı sahipleri, mevcut borç bakiyelerini bu süre zarfında taksitlendirebilecek.

Merkez Bankası, bireysel kredi kartı borçları için uygulanacak azami faiz oranını yüzde 3,11 olan referans faiz oranıyla sınırlandırarak tüketicilerin ödemelerini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Merkez Bankası, 24 Ekim’de açıklanacak faiz oranlarını borç büyüklüğüne göre belirleyecek. 1 Kasım’dan itibaren geçerli olacak oranlar, borcun miktarına göre değişiklik gösterecek.

Mevcut referans oranı korunursa, 25 bin TL’nin altındaki borçlar için yüzde 3,50, 25 bin TL-150 bin TL arası borçlar için yüzde 4,25, 150 bin TL’nin üzerindeki borçlar için ise yüzde 4,75 oranında faiz uygulanacak.

Yapılandırma imkânından yararlanmak isteyenler, ihtiyaç kredisi borçları için 30 günü aşan gecikmelerde başvuru yapabilecek. Bu fırsat bir yıl süreyle geçerli olacak.

Kredi kartları için nakit çekim ve kullanımda en yüksek faiz oranı yüzde 5 olarak belirlendi.

BDDK’ya göre, kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borcunu ödeyemeyenler, borçlarını yapılandırdıklarında 60 aya kadar taksitlendirme yapabilecek. Dönem borcunun asgari tutarını ödeyemeyenlerin taksitleri, yapılandırılan borçların yarısı ödenene kadar artırılamayacak.

Babuşcu, sosyal medya hesabı X üzerinden konuyu değerlendirerek Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yeni bir taslak düzenleme hazırlığında olduğunu ifade etti. Babuşçu üzerinde çalışılan taslağa göre 7.000 TL ve üzeri alışverişlerde banka veya kredi kartı kullanmanın zorunlu olacağını duyurdu. 

Mevcut durumda her iki tarafta vergi mükellefi ise 7 bin lira üzerindeki ödemelerde kredi kartı kullanma zorunluluğu var. Ancak taslakta vergi mükellefi olmayan kişiler için de bu durumun geçerli olması planlanıyor.

Ünlü ekonomistin paylaşımı devamında şu ifadeler yer aldı: Bu taslak düzenleme tebliğ haline gelirse; Artık her kim olursa olsun 7.000,00 TL ve üzeri ödemelerini banka ya da kredi kartı ile ödeme yapmak zorunda kalacak

Örnekten görüleceği üzere Kamu Kurumunda memur olarak çalışan Bay A evine aldığı 20.000 TL’lik buzdolabının ödemesini banka veya kredi kartı aracılığıyla yapmak zorunda.

Kamu Kurumunda akademisyen olarak çalışan Bay B evindeki kütüphanesi için aldığı 10.000 TL’lik kitabın ödemesini banka veya kredi kartı aracılığıyla yapmak zorunda kalacak.

Babuşcu’nun sosyal medya hesabından paylaştığı taslak metni şu şekilde;

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (sıra no:459)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
MADDE 1- 24/12/2015 tarihli ve 29572 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 459)’nin 2. bölümünün birinci fıkrasında yer alan “mükelleflere” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve mükellef olmayanlara” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Aynı Tebliğin 3. bölümünün birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “vergiden muaf esnafı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “mükellef olmayanları,” ibaresi eklenmiş ve (d) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- Aynı Tebliğin 4.1. bölümünde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

a) Bölümün birinci fıkrası “Tevsik zorunluluğu kapsamında olanların (mükellef olmayanların kendi aralarında yapacakları işlemler hariç olmak üzere) yapacakları, 7.000 TL’yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracı finansal kurumlar kanalıyla yapmaları ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmeleri zorunludur.” şeklinde değiştirilmiştir.

b) Bölümün son fıkrasından önce gelmek üzere aşağıdaki örnek eklenmiştir.

“Örnek: Kamu kurumunda memur olarak çalışan Bay (A) evinde kullanmak üzere, beyaz eşya perakende ticareti ile uğraşan (B) Ltd. Şti.’nden 20.000 TL tutarında bir buzdolabı satın almıştır.

Söz konusu buzdolabının tutarı 7.000 TL’lik haddi aştığından bu işleme ait tahsilat ve ödemenin aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması gerekmektedir. Söz konusu tahsilat ve ödemede tevsik zorunluluğuna uyulmaması durumunda memur Bay (A) ve (B) Ltd. Şti.’ne ayrı ayrı ceza uygulanacaktır.”

MADDE 4- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Alışverişlerinde 7 bin lira aşan ödemelerini elden yapanlara 5 bin lira ceza ödeniyor. Nihai tüketici dahil her bir tespit için ödeme tutarının yüzde 10’u oranında ceza kesilecek. Nihai tüketiciye kesilecek ceza tutarı 5 bin liradan az olamayacak.

Örneğin, spot mağazadan 10 bin liraya buzdolabı alan nihai tüketiciye, ödemenin elden yapıldığı tespit edildiğinde, ödeme tutarının yüzde 10’u asgari ceza tutarı olan 5 bin liranın altında kaldığından, 5 bin lira özel usulsüzlük cezası kesilecek. Alışverişin 60 bin lira olması halindeyse 6 bin lira ceza kesilecek.

Nihai tüketicinin ödemenin elden yapıldığını, ödemeyi takip eden 5 iş günü içerisinde kendiliğinden idareye bildirmesi halinde, nihai tüketici adına özel usulsüzlük cezası kesilmeyecek.

Şifresiz işlem limiti, 1 Temmuz 2024’ten itibaren 1500 lira olacak.