Yukarı Tekke Mezarlığı, Sivas’ın köklü tarihine tanıklık eden en önemli mezarlık alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Selçuklu dönemiyle başlayıp Osmanlı dönemine uzanan zengin tarihiyle, mezar taşlarındaki eşsiz sanat ve diliyle ziyaretçilerine geçmişin kapılarını aralıyor. Bu mezarlık, sadece ölüleri anmak için değil, aynı zamanda eski dönemlerin yaşam tarzı, inançları ve toplumsal yapılarına tanıklık eden bir açık hava müzesi görevi görmektedir.

Mezarlıkta bulunan mezar taşları, Arapça, Osmanlıca ve Kufi yazımlarının yanı sıra, döneme özgü hat sanatı ve sembollerle süslenmiş olup, her biri dönemin sosyal ve kültürel yapısını yansıtan önemli belgeler olarak kabul ediliyor. Taşlar üzerinde yer alan yazı ve motifler, o dönemin dil übûl ve sanat anlayışını gözler önüne sererken, mezar taşlarındaki bilgiler, bireylerin mesleklerini, unvanlarını ve yaşam biçimlerini de ortaya koyuyor. Bu taşlar, uzmanlar tarafından detaylı bir şekilde değerlendirildiğinde, Selçuklu ve Osmanlı dönemi toplumsal yapısına dair önemli ipuçları sunuyor.

Özellikle, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Beyazid ve Anadolu’nun manevi liderlerinden Abdülvahhab Gazi Hazretleri’nin türbeleri de bu mezarlıkta bulunuyor. Bu yönleriyle hem dini hem de tarihî açıdan büyük öneme sahip mezarlık, Sivas’ın kültürel mirasının yaşatılması adına bir hazine olarak bulunuyor.

Kültürel Mirasın Korunmasının Önemi

Zamanla aşınan ve tahribata uğrayan mezar taşlarının korunması, onarılması ve belgelenmesi büyük önem taşıyor. Bu bağlamda, yerel yönetimlerin, akademik kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle yapılacak çalışmalar, bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlayacak. Ayrıca, dijital ortamda arşivlenerek geniş kitlelere ulaştırılmasıyla mezarlığın kültürel ve turistik değeri artırılabilir. Sivas Belediyesi’nin bu alanda başlatacağı envanter çalışmalarıyla, bölgenin tarihî zenginliği daha iyi koruma altına alınabilecek ve tanıtımı yapılabilecek. Böylece, şehrin ruhunu yansıtan bu tarih hazinesi, hem akademik hem de turistik anlamda ulaşılabilir hale getirilecek.

Sivas kent merkezine yaklaşık 28 kilometre uzaklıkta bulunan Karayün köyündeki 4 asırlık mezarlık, devasa mezar taşlarıyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Köye yaklaşık bir kilometre uzaklıktaki alan, görenleri hayrete düşüren büyüklükte mezar taşlarına ev sahipliği yapıyor. Tahminen 400 yıllık olduğu düşünülen bu taşlar üzerinde herhangi bir isim veya yazı yer almıyor. Hangi mezarın kime ait olduğu ise köy halkı tarafından nesilden nesile aktarılıyor.

Mezar taşlarının büyüklüğü ve gösterişi, o dönemde ailenin maddi durumunu yansıtıyor. Köy sakinleri, taşların dereden kağnı arabalarıyla mezarlığa getirildiğini ve her ailenin kendi atalarının mezarını belirtmek için bu büyük taşları diktiğini söylüyor. O dönemde okuma-yazma bilincinin sınırlı olması ve sanatkarların bulunmaması nedeniyle mezar taşlarına yazı işlenmemiş. Bu devasa taşlar, yaklaşık 4 asırdır ayakta kalarak bölgenin tarihine tanıklık ediyor.

Köy sakini Hüseyin Çakır, mezarların yaklaşık 400 yıllık olduğunu belirterek, “Görünen o ki, ilgili taşların dikilmesinde ailenin maddi gücü ve sayısı etkili olmuş. Dereden toplanıp getirilen taşlar, özellikle atayı unutmamak ve onu tanımak amacıyla dikilmiş. Köyümüzün ilk kurulma yılı yaklaşık 500 yıl önce olup, başlangıçta sadece beş hane bulunmaktaymış. Zamanla köye farklı bölgelerden göç eden aileler eklendi ve bugün karşımıza çıkan büyük mezar taşları bu ailelerin varlığına işaret ediyor. Bu taşların yapımında ve taşınma sürecinde güç, o dönemin şartlarına göre belirleyici olmuş. Dereden taşlar toplanır, kağnılarla buraya getirilir ve yine el birliği ile dikilirmiş. O zamanlar okuma-yazma yaygın olmadığı ve sanatkarların azlığı nedeniyle mezar taşlarına yazı işlenmemiş. Bazı eski mezar taşlarında Osmanlıca yazılar bulunuyor. Köy odalarında büyükanne ve büyükbaba hikâyelerini dinlediğimde, bu mezarların hangi aileye ait olduğunu nesilden nesile aktardıklarını fark ediyorum” dedi.

Mezarlık alanında bulunan taşların büyüklüğü ve gösterişi, bölgenin tarihine ve dönemin yaşam koşullarına ışık tutarken, günümüzde bile ayakta durmaları bölgenin kültürel ve tarihsel önemini gözler önüne seriyor.