Türkiye’nin enerji sektöründe önemli bir gelişme yaşandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı yapılan açıklamada, Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası geliştirme çalışmalarının Faz-III aşamasına geçiş sürecinde, Çin menşeli bir firma ile yapılan anlaşma doğrultusunda, ikinci yüzer üretim platformunun (FPU) inşasına başlandığı duyuruldu.

İletişim Başkanlığı sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Türkiye, enerji filosunu genişletmeye devam ediyor. Karadeniz’de ikinci yüzer üretim platformumuz ile ülkemizin enerjide tam bağımsızlık hedefine emin adımlarla yürümeye devam edeceğiz” ifadelerine yer verdi.

Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda doğal gaz üretimini iki katına çıkaracak yeni platform, tamamlandığında 20 yıl boyunca bölgedeki enerji arzını güçlendirecek. Platform, Karadeniz’e yaklaşık 1 yıl içerisinde ulaşacak ve maksimum doğal gaz işleme kapasitesi 10,5 milyon metreküp, gaz transfer kapasitesi ise 10 milyon metreküp seviyesinde olacak. Platformun boyutları ise 298,5 metre uzunluğunda, 56 metre genişliğinde ve 29,5 metre derinliğe sahip. Personel kapasitesi ise 140 kişi olarak planlandı.

Platformdan karaya bağlanacak ana gaz iletim hattı uzunluğu ise 161 kilometre olacak ve burada üretilen doğal gaz, karaya ulaştırılarak ulusal şebekeye verilecek. Bu gelişmelerle birlikte, mevcut üretim miktarı olan günlük 9,5 milyon metreküp gaz, platformun devreye alınmasıyla iki katına çıkarak 20 milyon metreküpe ulaşacak. Böylece, yaklaşık 8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının Karadeniz’den karşılanması hedefleniyor.

Platformun Görev Süresi ve Yer Seçimi

Yüzer üretim platformu, belirlenen lokasyonda 20 yıl boyunca görev yapacak. Bu kapsamda, platformun 1 Haziran’da Filyos Limanı’nda olması planlanıyor. Platform, 26 Eylül 2024’te Çanakkale’deki bir tersanede yenileme faaliyetleri sırasında kuru havuza alınmıştı. Sonrasında, 27 Mayıs’ta tamamlanan bakım ve yenileme çalışmalarının ardından İstanbul’un fethinin yıl dönümünde Boğaz’dan geçiş yapması planlanıyor. Bu tarihi geçiş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Dolmabahçe Sarayı’ndan gerçekleştirilecek.

İstanbul Boğazı’ndan Geçiş ve Güzergah

Platformun İstanbul Boğazı’nı geçiş süresi yaklaşık 11 saat olacak. 1 Haziran’da Filyos Limanı’na yanaşması öngörülüyor. Böylece, Karadeniz’deki doğal gaz üretim kapasitesi önemli ölçüde artacak ve enerji arzına katkı sağlayacak.

Mevcut Durum ve Yeni Platformun Önemi

Halihazırda Karadeniz Sakarya Gaz Sahası’ndan 12 kuyudan günlük yaklaşık 9,5 milyon metreküp doğal gaz üretiliyor. Yeni platformun devreye alınmasıyla bu rakam, iki katına çıkarak yaklaşık 20 milyon metreküpe ulaşacak. Bu gelişme, Türkiye’nin enerji bağımsızlığını güçlendirecek ve bölgenin enerji stratejisinde yeni bir dönemin başlangıcını temsil edecek.

Türkiye’nin Denizlerdeki Enerji Filosu ve Teknolojisi

Türkiye, denizlerde yürüttüğü petrol ve doğal gaz arama faaliyetleriyle küresel ölçekte dikkat çekiyor. Halihazırda, 4 sondaj ve 2 sismik araştırma gemisiyle toplam 6 gemiye sahip olan ülke, 2012 yılında devreye alınan ve modern teknolojilerle donatılan Barbaros Hayreddin Paşa gemisiyle deniz altındaki yapıları detaylı şekilde inceleyebiliyor. Bu gemi, iki ve üç boyutlu sismik veri toplayabiliyor ve yüksek teknolojili uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla deniz tabanını 15 bin metreye kadar görüntüleyebiliyor.

Türkiye’nin ilk milli sondaj gemisi olan Fatih, 2017 yılında Zonguldak açıklarındaki Tuna-1 kuyusunda ilk sondajına başladı. 229 metre uzunluğundaki gemi, 12 bin 200 metre derinliğe kadar sondaj yapabiliyor ve Karadeniz’deki en büyük doğal gaz keşfi olan ilk milli keşfi gerçekleştirdi. Yavuz sondaj gemisi ise 2018’de envantere katıldı ve 12 bin 200 metre derinlikte sondaj yapabilme kapasitesine sahip. Kanuni ve Abdülhamid Han gemileri de sırasıyla 2020 ve 2022 yıllarında filoya katılarak bölgedeki faaliyetleri sürdürüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nda düzenlenen İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Türkiye’nin enerji alanındaki hedeflerini ve projelerini dile getirdi. Erdoğan, Türkiye’nin doğal gaz ve petrol arama faaliyetlerini küresel ölçekte önemli bir konuma taşımayı amaçladıklarını belirterek, coğrafi konum ve rezervlere yakınlığın ülkeyi enerji stratejisinde avantajlı hale getirdiğini vurguladı.

Erdoğan, Türkiye’nin enerji güvenliğine yaptığı katkılardan bahsederek, “Enerji politikalarımızı gerçeklere dayanarak geliştirdik. Türkiye’yi küresel enerji güvenliğinin merkezi haline getirmek için önemli hamleler yaptık. Kaynaklarımızı milletimizin hizmetine sunmayı ve dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyoruz” dedi.

Gabar’daki Petrol ve Doğalgaz Çalışmaları

Gabar bölgesinde günlük petrol üretiminin 81 bin varl sevgili geçtiğini belirten Erdoğan, bölgedeki toplam üretimin yaklaşık 2 milyar dolara ulaşan 26 milyon varil civarında olduğunu ve yeni yollar inşa edilerek arama faaliyetlerinin sürdürüldüğünü aktardı. Hedeflerinin kısa süre içinde günlük 100 bin varil petrol üretimini yakalamak olduğunu dile getiren Erdoğan, Türkiye genelinde günlük petrol üretiminin 2025 Mart sonunda 135 bin varili aşarak rekor kırdığını söyledi.

Ek olarak, Sakarya Gaz Sahası’nda 12 kuyudan günlük yaklaşık 9.5 milyon metreküp gaz üretildiğini ve bu kaynaktan yaklaşık 4 milyonu aşkın hanenin doğal gaz ihtiyacını karşıladığını belirtti. Çanakkale’de ise yüzer üretim platformunun önümüzdeki yıl devreye alınacağını ve toplam üretimin 2026 ve 2028 yıllarında yaklaşık 20 milyon ve 40 milyon metreküpe ulaşmasının planlandığını sözlerine ekledi.

Somali’deki Enerji ve Kaynaklar

Somali’deki maden ve enerji çalışmaları hakkında bilgi veren Erdoğan, Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’nin Somali denizlerinde toplam 4 bin 111 kilometrekarelik alanda 3 boyutlu sismik arama faaliyetleri yürüttüğünü ve çalışmaların bu ay sonunda tamamlanacağını açıkladı. Bu çalışmaların sonuçlarına göre sondaj aşamasına geçilecek ve Somali ile imzalanan üretim paylaşım anlaşmalarıyla bölgedeki enerji potansiyelinin değerlendirilmesi sürecinin hızlandırılacağını belirtti. Erdoğan, bu adımların hem Somali’nin ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacağını hem de Türkiye’nin enerji tedarik güvenliğini güçlendireceğini vurguladı.

Avrupa ve Bölgesel Enerji İşbirlikleri

Türkiye’nin enerji alanındaki uluslararası ilişkilerine değinen Erdoğan, Pakistan, Endonezya ve Malezya gibi ülkelerle yeni enerji işbirliği anlaşmaları imzaladıklarını söyledi. Endonezya’nın en büyük enerji firmalarından Pertamina ile 12 Şubat’ta ortak faaliyetler yürütmek üzere mutabakat zaptı imzalandığını belirtti. Ayrıca, Malezya’nın Petronas şirketiyle dört farklı alanı kapsayan anlaşmanın devam ettiğini ve Türkmenistan’dan gelen doğalgazın İran üzerinden ilk akışının 1 Mart itibariyle başladığını açıkladı. Bu hat üzerinden toplamda 250 milyon metreküp gaz temin edilerek, yıl sonunda 1,3 milyar metreküpe ulaşması planlanıyor. Ayrıca, ilk planların Türkmenistan gazını Hazar geçişli boru hattıyla Türkiye’ye getirmek olduğunu sözlerine ekledi.

Yenilenebilir Enerji ve Akkuyu Nükleer Projesi

Yenilenebilir enerji çalışmalarına da değinen Erdoğan, rüzgar ve güneş enerjisi altyapısının kurulu gücünün 25 bin megavatı geçtiğini ve 2035’e kadar bu gücü 120 bin megavata çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ilk reaktörünün inşasının tamamlanmak üzere olduğunu, tribün montajının gerçekleştirildiğini ve bu yıl sonunda deneme üretimine başlanacağını belirtti. Bu gelişmelerin, doğalgaz ithalatını yıllık yaklaşık 7 milyar metreküp azaltacağını ve 2,5 milyar dolar tasarruf sağlayacağını sözlerine ekledi. Erdoğan, enerji alanında Türkiye’nin 2002’den bu yana büyük ilerleme kaydettiğini ve enerjide yeni zirvelere ulaşmak istediklerini dile getirerek, “Başardıklarımızın üzerine yeni hedefler koyuyoruz ve kararlılıkla ilerliyoruz” dedi.

Bakan Bayraktar, geçtiğimiz yüzyılın altına hücum yüzyılı olduğunu belirterek, “Yeni yüzyıl ve yeni dönemde kritik madenlere yöneliyoruz.” dedi.

2016 Sonrası Strateji Değişikliği

Bakan Bayraktar, Sakıp Sabancı Müzesi’nde gerçekleştirilen 18. IICEC Enerji ve İklim Forumu’na katıldı. Burada yaptığı konuşmada, Türkiye’nin petrol ve gaz alanındaki stratejisinin 2016 yılından itibaren önemli bir değişim geçirdiğini ifade etti.

Üç Temel Strateji

Bayraktar, bu değişimin üç ana ayağa dayandığını vurgulayarak, ilk olarak Türkiye’nin kendi filosuyla daha kararlı bir şekilde arama faaliyetlerine yöneldiğini aktardı. Bu çerçevede, Karadeniz’de Sakarya Gaz Sahası’nda cumhuriyet tarihinin en büyük doğal gaz keşfini gerçekleştirdiklerini hatırlattı. Bayraktar, “Bugün itibariyle günde 8,8 milyon metreküp gaz üretmeye başladık. Türkiye’deki 3,8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını kendimiz karşılar hale geldik.” şeklinde konuştu.

Artan Doğal Gaz Üretimi

Bayraktar, bu ayın sonunda üretimin 9,5 milyon metreküp seviyesine ulaşacağını ve Sakarya Gaz Sahası’ndaki birinci fazın tamamlanacağını belirtti. Önümüzdeki yıl üretimi iki katına çıkararak, Türkiye’nin yıllık 7,5 milyar metreküp doğal gaz üreteceğini ifade etti. “Cumhuriyet tarihi boyunca ürettiğimiz doğal gazın neredeyse 50 katını üretmiş olacağız.” diye ekledi.

Yeni Keşifler ve Potansiyel

Stratejinin ikinci ayağında, henüz keşfedilmemiş alanlara yönelmek olduğunu belirten Bayraktar, 2021 yılında Gabar’da yapılan keşfi örnek gösterdi. “Bugün Gabar, 80 bin varil petrol üretiyor. Stratejinin belirlendiği 2016 yılında Türkiye Petrolleri’nin günlük petrol üretimi 36 bin varildi. Bu bölgede çok daha büyük bir potansiyel olduğuna inanıyoruz.” dedi.

Konvansiyonel Olmayan Üretim Programı

Stratejinin üçüncü ayağına da değinen Bayraktar, Türkiye’nin konvansiyonel olmayan üretim alanında güçlü bir programa ihtiyaç duyduğunu ifade etti. “Diyarbakır’da 4 sahada konvansiyonel olmayan üretimle ilgili yeni bir ortaklık oluşturduk. Cracking metodu ile petrol üretimi yapmayı hedefliyoruz.” diye belirtti.

Gelecek Umutları

Bu tür bir üretimin, Amerika’nın dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz üreticisi olma yolunda önemli bir adım attığını vurgulayan Bayraktar, “Trakya ve Güneydoğu’daki sahalarda büyük umutlarla bu işe giriyoruz. Eğer bu stratejinin ilk iki ayağı gibi üçüncü ayak da başarılı olursa, Türkiye’de çok farklı bir konjonktürden bahsedebiliriz.” ifadelerini kullandı.

Kritik Madenlere Yöneliş

Bakan Bayraktar, geçmiş yüzyılda altın madenlerine yoğunlaşmanın ardından, günümüzde kritik madenlere yönelimin önemini vurguladı. “Eskişehir Beylikova’daki nadir toprak elementleri gibi Türkiye’nin bu alanda önemli rezervleri mevcut ve bunları ekonomiye kazandırmak öncelikli hedeflerimiz arasında.” dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, ABD’nin Houston kentinde düzenlenen CERAWeek 2025 etkinliğinde önemli açıklamalarda bulundu. Bayraktar, Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nda günlük gaz üretiminin yaklaşık 7,5 milyon metreküpe ulaştığını belirtti ve bu rakamın önümüzdeki ay 9,5 milyon metreküpe, 2026’da ise 20 milyon metreküpe çıkarılacağını ifade etti.

Bakan, “Bu üretim, iç ihtiyacımızın yüzde 15’inin Sakarya Gaz Sahası’ndan karşılanmasını sağlayacak. 2030’a kadar gaz ihtiyacımızın yüzde 30’unun buradan geleceğini öngörüyoruz.” dedi.

Türkiye ve ABD Arasında Tarihi İş Birliği

CERAWeek sırasında Türkiye Petrolleri’nin, iki ABD’li şirket olan Continental Resources ve TransAtlantic ile önemli bir Ortak Girişim Anlaşması imzaladığını hatırlatan Bayraktar, “Amerikalı ortaklarımızla birlikte Diyarbakır Havzası’nda konvansiyonel olmayan petrol ve gaz üretimine odaklanacağız. Bu, Türkiye ile ABD arasındaki iş birliğinde bir ilki oluşturacak ve Türkiye’de petrol ve gaz aramacılığında yeni bir dönemin kapılarını aralayacak.” şeklinde konuştu.

Komşu Ülkelere Gaz İhracı İmkanları

Türkiye’nin, ihtiyaç fazlası gazı başta Güney Doğu Avrupa olmak üzere komşu ülkelere ihraç etme potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, “Şu anda Suriye ve Irak’ın da gaz ihtiyacı bulunuyor. Bu nedenle altyapımız aracılığıyla bu komşu ülkelere de gaz tedarik edebiliriz.” dedi.

Yenilenebilir Enerjiye Yabancı İlgi

Bayraktar, rüzgar ve güneş enerjisi alanında gerçekleştirilen Yenilenebilir Kaynak Alanı 2024 (YEKA) yarışmalarının yerli ve yabancı yatırımcılar tarafından yoğun ilgi gördüğünü belirtti. Bu yarışmalar sonucunda toplamda 2 bin megavatlık kapasite tahsis edildiğini ifade etti.

Ayrıca, yakın zamanda uluslararası bir şirketin Türkiye’deki bir güneş enerjisi projesine yatırım yapacağını da sözlerine ekledi.