İletişim alanında yaşanan sorunlar, kamu düzenini olumsuz yönde etkileyen ciddi bir tehdit kaynağı olmaya devam ediyor. Burhanettin Duran, Ankara’da gerçekleşen Türk Devletleri Dezenformasyonla Mücadele Forumu’nda yaptığı açıklamada, manipülasyon, siber saldırılar ve sosyal medyada artan nefret dile ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bu sorunlar, bilgi güvensizliğine ve hakikate ulaşmada güçlüklere neden olarak toplumun genel sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurabiliyor.

Yaklaşık 2 bin 500 dezenformasyon tespit edildi

Duran, kurumlar arası koordinasyon ve e-Devlet Dezenformasyon Bildirim Servisi üzerinden yürütülen çalışmalar sonucunda, bugüne dek yaklaşık 2 bin 500 dezenformasyonun tespit edildiğini ve kamuoyuyla paylaşıldığını belirtti. Dezenformasyonu, zihinsel ve algısal bir tehdit olarak nitelendiren uzmanlar, Türk devletlerinin bu alanda ortak hareket etmesinin önemine vurgu yaptı. Ortak teyit mekanizmaları ve erken uyarı sistemlerinin kurulması, dezenformasyonla mücadelede temel öncelikler arasında yer alıyor. Duran, bu konuda iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Dünyanın en büyük nükleer kriz alanlarından biri olan Çernobil, son günlerde yaşanan gelişmelerle yeniden gündemde. Bir siber saldırı sonucu, santrali çevreleyen önemli güvenlik altyapısı tehlike altına girdi. Bu santraldaki ana tehdit, uzun yıllardır radyoaktif madde sızıntısı riskini barındırmasıyla biliniyor.

Son olayda, Rusya tarafından gerçekleştirilen saldırı, bölgedeki elektrik altyapısına doğrudan zarar verdi. Elektrik sisteminin devre dışı kalması sonucu, santrali koruyan ve radyasyon sızıntısına karşı gözetimi sağlayan sistemler erişim kaybetti. Trafo merkezlerine yönelik topçu saldırıları, Ukraynalı yetkililere göre, koruma sistemlerinin üç saatten fazla çalışamaz hale gelmesine neden oldu. Bu durum, santrali kontrol altında tutan acil durum güç kaynaklarının devre dışı kalmasına yol açtı.

Bu gelişmelere rağmen, Ukrayna ekipleri hızlı hareket ederek olası sızıntıları önledi ve radyoaktif madde seviyelerinde ciddi bir artış yaşanmadı. Ancak uluslararası toplum, bu saldırının sadece yerel bir risk değil, küresel ölçekte bir felaketin eşiğine getirilen bölgeyi daha da kırılgan hale getirdiğini vurguluyor. Radyasyon seviyelerini yakından takip eden uzmanlar, olası sonuçlar konusunda uyarılarda bulunuyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıya sert tepki gösterdi. Zelenski’nin açıklamasında, “Rusya’nın Slavutych enerji tesislerimize yönelik saldırısı, 1986’daki felaketin gölgesini yeniden hissettiriyor. Santrali koruyan Yeni Güvenlik Kalkanı’na yapılan saldırı, reaktörlere ve radyoaktif madde tutma alanlarına tehdit oluşturuyor” ifadelerine yer verdi. Bu kalkan, bölgedeki radyasyon sızıntısının önüne geçmek için kritik önemde bulunuyor.

Geçmişte de benzer saldırılarla gündeme gelen Çernobil, özellikle şubat ayındaki drone saldırısı sırasında hasar görmüştü. O dönemde, bazı kritik altyapıların zarar görmesine rağmen, radyoaktif seviyelerde ciddi bir artış yaşanmadı. Ancak uzmanlar, bu seferki saldırıların bölgedeki gerginliği ve riskleri artırdığına dikkat çekiyorlar.

ANKARA-BHA Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), sosyal medyada bazı hesaplarca gündeme getirilen İçişleri Bakanlığına yönelik siber saldırı iddialarını kesin bir dille yalanladı.

DMM’den yapılan açıklamada, kamu kurumlarına ait veri sızıntılarının yaşandığı ve bu verilere dair bağlantıların yayımlandığı yönündeki iddiaların detaylı şekilde incelendiği bildirildi.

Yapılan İnceleme ve Sonuç

Yapılan inceleme sonucunda, İçişleri Bakanlığına bağlı ilgili siber güvenlik birimlerinin, bu iddiaların gerçek olmadığını tespit ettiği vurgulandı.

İddiaların Amacı ve Vatandaşlara Tavsiye

Açıklamada, söz konusu iddiaların kamuoyunda siber güvenlik alanında korku ve panik yaratmak amacıyla yapılan manipülasyonlar olduğu ifade edilerek, vatandaşların mesnetsiz içeriklere itibar etmemeleri ve resmi kurumların açıklamalarını takip etmeleri istendi.

2 Mayıs itibarıyla, Garanti BBVA’nın mobil bankacılık uygulamasını kullanan müşteriler, uygulamayı açarken çeşitli teknik sorunlarla karşılaşıyor. Kullanıcılar, uygulamaya giriş yapmaya çalışırken “Özür dileriz, şu anda işleminizi gerçekleştiremiyoruz. Lütfen daha sonra tekrar deneyiniz” mesajıyla karşılaşıyorlar.

Bankadan resmi açıklama

Garanti Bankası, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, yaşanan sorunun teknik bir aksaklıktan kaynaklandığını belirtti. Banka, siber saldırı veya veri güvenliği riski olmadığını vurguladı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

• Sistemlerimizdeki kesinti teknik bir arızadan kaynaklanmaktadır.
• Herhangi bir siber saldırı veya veri güvenliği riski söz konusu değildir.
• Bankamızdaki tüm varlıklar ve kişisel veriler yüksek güvenlik standartlarıyla korunmaya devam etmektedir.
• Tüm şubelerdeki ekiplerimiz, işlemlerin kesintisiz devam etmesi için yoğun şekilde çalışmaktadır.
• En kısa sürede sorunun tamamen çözüleceği belirtildi ve gösterilen anlayış için teşekkür edildi.

Bu teknik aksaklık nedeniyle bankanın mobil uygulaması kullanılamaz hale gelirken, müşterilerin bankacılık işlemlerine erişim konusunda yaşadıkları mağduriyet devam ediyor.

İspanya ve Portekiz’de milyonlarca kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyen büyük çaplı elektrik kesintisinin ardından tartışmalar sürüyor. Kesintinin nedenlerine ilişkin resmi açıklamalar henüz netlik kazanmadı. Portekiz’in ulusal enerji şirketi REN, yüksek gerilim hatlarındaki anormal salınımların, İber Yarımadası’nda yaşanan ani sıcaklık değişimleriyle ilişkili olabileceğini öne sürdü. Ancak bu açıklamalar, sosyal medya kullanıcıları ve uzmanlar tarafından ikna edici bulunmadı.

Olası bir siber saldırı ihtimali de gündeme gelirken, Portekiz Siber Güvenlik Merkezi ve Avrupa Birliği yetkilileri bu konuda herhangi bir bulguya rastlamadıklarını belirtti. Bu gelişmeler ışığında, uzmanlar sistemdeki dengesizliklerin, yenilenebilir enerji üretimindeki aşırı yüklenmelerden kaynaklanmış olabileceğine dikkat çekiyor.

Uzmanlar ve Yetkililerin Görüşleri

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, düzenlediği basın toplantısında, olayla ilgili tüm olasılıkların değerlendirildiğini ve henüz kesin bir sonuca ulaşılmadığını ifade etti. Elektrik sistemindeki dengesizliklere dikkat çeken enerji uzmanı Jorge Morales de Labra, ülkenin yenilenebilir enerji üretim kapasitesinin zaman zaman şebekeyi aşırı yüklediğini belirtiyor. Morales, aşırı üretimin santrallerdeki koruma sistemlerini devreye sokarak voltaj düşüşüne neden olabildiğini vurguluyor.

İspanya elektrik şirketi Operasyonel Hizmetler Direktörü Eduardo Prieto ise, elektrik akışında ciddi dalgalanmalar ve üretim kaybına işaret ederek, sistemdeki verilerin detaylı analizinin olayın gerçek nedenlerini ortaya çıkaracağını belirtti. Kesintinin sanayi ve hizmet sektörlerine verdiği ekonomik zararın en az 1 milyar euroyu bulabileceği tahmin ediliyor. Ayrıca, üretimin durması ve soğutma sistemlerinin devre dışı kalması gibi nedenlerle kayıpların artması bekleniyor.

Gelecekteki Riskler ve Yapısal Zorluklar

Uzmanlar, yaşanan bu büyük kesintinin enerji altyapısındaki yapısal sorunları gözler önüne serdiğine dikkat çekiyor. Ayrıca, enerji sistemlerinin gelecekte yapay zeka entegrasyonu gibi teknolojik gelişmelerle güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Yetkililerden ve enerji sağlayıcı şirketlerden daha detaylı ve tatmin edici açıklamalar beklenirken, halk arasında olayın gerçek nedenine dair belirsizlik devam ediyor.

İspanya ve Portekiz genelinde yaşanan büyük çaplı elektrik kesintisi, ülkeleri adeta felç etti. Portekiz’in ulusal elektrik şirketi REN, kesintilerin normalleşmesinin yaklaşık bir hafta sürebileceğini açıkladı. Aynı zamanda, İspanya’da elektrik şebekesi operatörü Red Electrica’dan yapılan açıklamada, kesintinin tarihte benzeri olmadığını ve elektriğin büyük bölgeye yeniden ulaştırılmasının 6 ila 10 saati bulabileceği belirtildi.

Portekiz ve İspanya’daki yetkililer, ilk incelemelere göre bu geniş çaplı kesintinin siber saldırıdan kaynaklanmadığını ifade ediyor. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ise, olayla ilgili yapılan ilk değerlendirmelerin siber saldırıya dair herhangi bir belirti olmadığını dile getirdi. Özellikle İspanya’nın kuzey, güney ve batı bölgelerine elektrik yeniden sağlanmaya başlandı.

İletişim ve Ulaşımda Aksamalar

Madrid’de trafik ışıklarının çalışmaması nedeniyle trafik yoğunluğu yaşanırken, Barajas ve Barselona El Prat Havalimanlarında hizmet aksadı. Büyük şehirlerde ulaşım ve iletişim altyapısı ciddi şekilde etkilendi. Elektrik kesintisi nedeniyle tren seferleri durdu, bazı bölgelerde acil durumlar devreye girdi ve hastanelerde temel hizmetler askıya alındı.

Kesintinin Sebepleri ve Çalışmalar

Red Electrica’nın yaptığı açıklamada, elektrik kesintisinin sebebinin henüz belli olmadığı ve çalışmaların sürdüğü bildirildi. Portekiz’de ise, elektrik kesintisinin Avrupa güç şebekesindeki bir problemden kaynaklandığı ve voltaj dengesizliğinin bu duruma yol açmış olabileceği öne sürüldü. Ayrıca, Fransa’nın güneybatısındaki Alaric Dağı’nda çıkan yangının ve yüksek gerilim hattındaki zararın da olası nedenler arasında olduğu belirtildi.

İç ve Dış Etkiler

Fransa’nın güneyi ve Belçika’ya kadar uzanan bölgelerde de elektrik kesintileri bildirildi. Fransa’daki elektrik dağıtım şirketi EDF henüz resmi bir açıklama yapmadı. AB Komisyonu ise, durumu yakından takip ettiklerini ve sorunun giderilmesi için destek sağlayacaklarını açıkladı. Sistemlerin tekrar çalışır hale gelmesi için protokollerin uygulandığı ve çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Yetkililerin Uyarıları ve Son Durum

Madrid Belediye Başkanı Jose Luis Martinez Almeida, halktan mümkün olduğunca bulundukları yerde kalmalarını ve yalnızca gerçekten acil durumlarda acil servisleri aramalarını istedi. Red Electrica ise, elektriklerin kademeli olarak yeniden sağlanacağını ve çalışmaların sürdüğünü belirtti. Portekiz’de ise, tam normalleşmenin yaklaşık bir hafta alabileceği öngörülüyor. Portekiz hükümeti, enerji kesintisinin bir siber saldırıdan kaynaklanabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

AB liderleri, elektrik sisteminin eski haline getirilmesi ve güvenliğin sağlanması için koordineli çalışmalar yapacaklarını vurguladı. Bu büyük elektrik kesintisi, iletişim ve ulaşımda ciddi aksamalar yaratırken, ülkeleri tekrar toparlanma sürecine soktu.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, çok sayıda kamu ve özel kuruma yönelik gerçekleştirilen siber saldırılar sonucunda milyonlarca kişinin kişisel verilerini ele geçirip, bunları panel adı verilen sorgu sistemleri üzerinden satışı yapan 16 şüpheli hakkında Ankara 28. Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açtı.

İddianamede, “devletin güvenliğine veya iç veya dış siyasal yararlarına ilişkin belge veya vesikaları tahsis olundukları yerden başka bir yerde kullanma, hileyle alma veya çalma” ve “Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu’na aykırılık” suçlarından ceza talep edildi. Siber saldırılara maruz kalan kurumlar arasında Sağlık Bakanlığı, Çevre Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın da bulunduğu toplam 17 kurum “mağdur” sıfatıyla yer aldı. Ayrıca MİT Başkanlığı da davada “müşteki” sıfatıyla yer aldı.

CHP Genel Başkan Yardımcısı, siber saldırılara ilişkin yaptığı açıklamada, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın kayıtsız tavrını eleştirdi. Şunları dile getirdi:

• “Vatandaşlarımızın kimlik bilgilerinin çalındığını, üç kuruşa panel adı verilen yerlerde satıldığını her ortamda gündeme getirdim.”
• “Soru önergeleri vererek bakandan yanıt talep ettim. Ancak önergelerime yanıt verilmedi, geçiştirildi.”
• “Suç duyurusunda bulundum, takipsizlik kararı verildi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın hazırladığı iddianame, milyonlarca vatandaşımızın kişisel bilgilerinin çalındığını ve satıldığını doğruladı.”

Bu durumun ulusal güvenliği doğrudan etkilediğine dikkat çeken CHP Genel Başkan Yardımcısı, “Devletin uhdesinde olan kişisel verilerin çalınması ve satılması büyük bir utançtır. Bakanın hala o koltukta oturması ise ayrı bir utanç kaynağıdır.” dedi.

İstanbulkart Üzerinden Atılan Yalanlar

Yaşananların ardından İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin İstanbulkart’ın kişiselleştirilmesiyle ilgili olarak kişisel verilerin üçüncü şahıslarla paylaşıldığı iddialarını da yalan olarak nitelendirdi. Bu uygulamanın yalnızca kamu hizmetleri için geçerli olduğunu belirten CHP Genel Başkan Yardımcısı, “Kullanıcıların açık rızası, aydınlatma ve KVKK metin onayları ile alınan bilgiler kullanılmaktadır.” dedi.

Son olarak, “Bu durumu çok iyi bilmelerine rağmen yalan söylemekten geri durmuyorlar. Zamanı geldiğinde tüm vatandaşlarımızın haklarını koruyup, bunların hesabını soracağız.” şeklinde konuştu.