Türkiye ile Rusya arasındaki karşılıklı görüşmeler, bölgesel ve küresel konuları kapsayan konularla gündemde kalmaya devam ediyor. İki lider, ikili ilişkileri ve bölgedeki gelişmeleri ele aldı.

Görüşmede Türkiye’nin İran’a yönelik saldırılarla ilgili tutumu ve İran’ın bölge ülkelerine yönelik politikaları değerlendirildi. Taraflar, savaşın yayılmaması için barış ve istikrar odaklı temasların sürdürülmesini vurguladı.

Güçlü vurgu yapan diğer başlıklar arasında Kudüs’ün statüsü ve bölgedeki güvenlik durumu yer aldı. İsrail’in bölgedeki politikalarının, bölgesel istikrar açısından önemi ve riskler masaya yatırıldı.

Güvenlik ve istikrar bağlamında Suriye’deki gelişmeler de görüşmenin önemli bir parçasını oluşturdu. Taraflar, Suriye’de istikrarı güçlendirecek ortak adımların Türkiye ve Rusya’nın çıkarlarıyla uyumlu olduğunu ifade etti.

Karadeniz’deki sivil gemilere yönelik tehditler ve İran ile ilgili genel tabloda, gerilimin artmasının bölgesel istikrar için sakıncalı olduğu konusunda ortak görüş belirtilirken, taraflar bu konularda sorumlu davranma çağrısını yineledi.

İki ülke arasındaki temasların, Rusya-Ukrayna krizinin barışçıl çözümü için yapıcı bir zemin oluşturmaya odaklandığı ifade edildi. Tarafların, gerilimi artıracak adımlardan uzak durulması gerektiği mesajı da yineleşti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında Beyaz Saray’da gerçekleştirilen görüşme yaklaşık 2 saat 20 dakika sürdü. Bu buluşma, iki liderin bölgesel ve uluslararası gelişmeler üzerindeki görüşlerini paylaşması açısından önem taşıdı.

Trump’tan Türkiye-Rusya İlişkilerine Dikkat Çekiş

Görüşmeden önce Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Donald Trump, özellikle Türkiye’nin Rusya ile devam eden ekonomik ilişkilerine dikkat çekti. Trump, “Yapabileceği en iyi şey, Rusya’dan petrol ve gaz almamak olur” diyerek, Türkiye’nin Rusya’dan enerji ithalatını durdurma konusundaki kararlılığına vurgu yaptı.

Türkiye, Rusya’dan Enerji Ithalatını Durdurabilir

Trump’un, Erdoğan’a yaptığı bu çağrı sonrası, Erdoğan’ın görüşmede böyle bir taahhütte bulunup bulunmadığı açıklanmadı. Ancak, ABD liderinin sözleri Türkiye’nin Rusya’dan petrol alımını durdurmaya yönelik bir adım atabileceğine işaret etti. Bu açıklama, bölgesel ve enerji politikaları açısından önemli bir gelişme olarak görüldü.

Kremlin’den Cevap Gecikmedi

ABD Başkanı Trump’ın Türkiye’yi Rusya’dan petrol ve gaz almama noktasında uyarması, Moskova nezdinde ciddi yankı buldu. Kremlin’den yapılan açıklamada, “Türk Akım ve Mavi Akım boru hatları çalışmaya devam ediyor. Türkiye ile ekonomik ve enerji işbirliğimizi sürdürüyoruz” ifadeleri kullanıldı.

Peskov’dan Türkiye-İşbirliği Vurgusu

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da konu hakkında açıklama yaptı. Peskov, “Türkiye, eğer ticareti kendisine yararlıysa, bu anlaşmaları yapmaya devam eder” diyerek, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin karşılıklı menfaatlere dayandığını belirtti.

ANKARA-BHA Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Moskova’da düzenlenen Türk-Rus Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) 19. Dönem Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, Türkiye ve Rusya arasındaki ilişkilerin enerji, ticaret, sanayi ve turizm gibi birçok alanda stratejik seviyeye ulaştığını belirtti. Pandemi, savaşlar ve ekonomik krizlerle dolu zor bir dönemden geçerken, Türkiye’nin bölgesel istikrarı koruduğunu ve bu durumun iki ülke ilişkilerinin güçlenmesine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Enerji alanındaki stratejik iş birliği

Bolat, enerji alanının ekonominin damarları gibi olduğunu vurgulayarak, Türkiye’nin enerji tedarikinde Rusya’nın ana ortak konumunda olduğunu söyledi. Toplam enerji ithalatının yüzde 49’unun Rusya’dan karşılandığını belirten Bolat, Rusya’nın Türkiye’ye yaptığı ihracatın ise yüzde 73’ünün enerji ürünlerinden oluştuğunu dile getirdi. Bakan, “Enerji, damarlarımızdaki kan gibidir. Ekonominin adeta hayat damarı olan enerji alanında, Türkiye-Rusya ilişkileri stratejik önemdedir. Mavi Akım, TürkAkım ve Akkuyu NGS gibi projeler bu iş birliğinin sembolüdür.” şeklinde konuştu.

Akkuyu Nükleer Güç Santrali ve enerji üretimi

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ilk ünitenin bir yıl içinde devreye alınacağını açıklayan Bolat, santralin tamamı faaliyete geçtiğinde Türkiye’nin enerji üretiminin %14’ünü karşılayacağını kaydetti.

Yatırım ve turizmde gelişmeler

Türk müteahhitlerin Rusya’da bugüne kadar 2 bin 200 projeye imza attığını ve 103 milyar dolar iş hacmine ulaştığını belirten Bolat, Rusya’daki Türk yatırımlarının Akkuyu tamamlandığında 37 milyar doları aşacağını ifade etti. Ayrıca, Türkiye’deki Rus yatırımlarının ise yaklaşık 7 milyar dolar seviyesinde olduğunu aktardı. Turizm alanında da önemli gelişmeler yaşanırken, her yıl yaklaşık 7 milyon Rus turistin Türkiye’yi ziyaret ettiği bildirildi.

İki ülke arasındaki ticaret hedefleri

Bolat, iki ülke arasındaki sebze-meyve ticareti, ulaştırma ve gümrük süreçlerinde birçok sorunun aşılmaya başlandığını belirtti. Liderler seviyesinde belirlenen 100 milyar dolar ticaret hacmi hedefi doğrultusunda çalıştıklarını vurguladı. Bolat, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Sayın Vladimir Putin’in talimatları doğrultusunda, bu hedefe kararlılıkla ilerleyeceğiz” dedi.

ANKARA-BHA Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile Moskova’da bir araya geldi. Görüşmenin basına açık bölümünde iki bakan, ilişkilerin çok boyutlu yapısına dikkat çekerek, bölgesel güvenlik ve bölgesel konuları değerlendirdi.

Hakan Fidan, Moskova ziyaretinden duyduğu memnuniyeti ifade ederek, dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildiğini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ilettiğini belirtti. Fidan, Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin liderler düzeyinde belirlenen doğrultuda istikrarlı şekilde ilerlediğine vurgu yaptı. Ayrıca, bölgesel istikrar ve güvenlik açısından bu ilişkilerin önemine değindi ve “Rusya’nın Ukrayna ile doğrudan müzakereler için İstanbul’u tercih etmesi de bu ortak anlayışın göstergesidir” dedi.

Görüşmede, ikili ilişkilerin tüm boyutlarının ele alınacağı ve enerji, ekonomi ile Orta Doğu ve Afrika gibi bölgesel konuların da masaya yatırılacağı belirtildi.

Lavrov: Türkiye’nin Müzakere Rolü Değerli

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise, Fidan’ı Moskova’da ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu dile getirdi. Lavrov, iki ülke arasındaki iş birliğinin liderler düzeyinde güçlü şekilde sürdürüldüğünü vurguladı ve “Ortaklığımızın derinleştirilmesine yönelik karşılıklı iş ve sonuç odaklı yaklaşım, dünkü görüşmede teyit edildi. Ticaret ve yatırım alanındaki işbirliğimiz gelişiyor. Dış etkenlere rağmen işbirliğimizi artırmaya kararlıyız” şeklinde konuştu.

Lavrov ayrıca, Türkiye’nin Ukrayna ile Rusya arasında yeniden doğrudan müzakere ortamı sağlamaya yönelik rolünü önemsediğini belirtti. Putin’in dün de ifade ettiği gibi, Türkiye’nin Ukrayna tarafıyla yeniden müzakere imkânlarını sağlamasına büyük değer verdiklerini sözlerine ekledi.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 26-27 Mayıs tarihlerinde Rusya’yı ziyaret ederek önemli görüşmeler gerçekleştirecek. Bu ziyarette, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edilmesi ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile yapacağı görüşmeler planlanıyor.

İki taraf, özellikle bölgesel ve uluslararası meseleleri masaya yatıracak. Bakan Fidan’ın, Rusya-Ukrayna müzakerelerinde 16 Mayıs’ta İstanbul’da Rusya heyetine başkanlık eden Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy ve Savunma Bakanı Andrey Belousov ile de ikili görüşmeler yapması bekleniyor. Bu görüşmelerde, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin güçlendirilmesi ve mevcut işbirliği alanlarının geliştirilmesi ön planda olacak.

İkili ilişkiler ve bölgesel meselelerde ortak adımlar

Görüşmelerde, Türkiye ve Rusya’nın ticaret, enerji ve turizm gibi temel alanlarda mevcut durumun gözden geçirilmesi ve yeni adımların atılması öngörülüyor. Ayrıca, Türkiye’nin Rusya-Ukrayna savaşında barışın sağlanmasına verdiği önemi vurgulaması ve sürecin bu yönde ilerlemesine ilişkin memnuniyet dile getirilecek. Bakan Fidan, Türkiye’nin kolaylaştırıcı rolünü yineleyerek, Suriye, Gazze ve Güney Kafkasya başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası konularda görüş alışverişinde bulunacak.

Son temaslar ve gelecek planları

Türkiye ile Rusya’nın ilişkilerindeki yüksek seviyedeki temaslar, Dışişleri Bakanı Fidan’ın 10-11 Haziran 2024 tarihlerinde Rusya’ya yaptığı BRICS+ toplantısı ziyaretine ve 24 Ekim 2024’te düzenlenen BRICS Zirvesi’ne katılımına da zemin hazırladı. Ayrıca, Fidan’ın, 12 Nisan’da Antalya Diplomasi Forumu marjında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile görüşmesi dikkat çekti.

Öncesinde, Lavrov’un Türkiye ziyareti 23 Şubat’ta gerçekleşmiş ve iki bakan, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı sırasında Johannesburg’da da bir araya gelmişti. Ayrıca, Lavrov, Dışişleri Bakanı Fidan’ın ev sahipliğinde 18 Ekim 2024’te İstanbul’da düzenlenen 3+3 Bölgesel İşbirliği Platformu toplantısına katılmıştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul’daki çalışmalarına devam ediyor. Bugün, Rusya Federasyonu Konseyi Başkanı Valentina Matviyenko’yu kabul edecek.

Bu önemli görüşme, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde saat 17.00’de gerçekleştirilecek. Görüşmenin gündeminde, Türkiye-Rusya ilişkileri ve bölgesel meseleler yer alıyor. Ayrıca, Rusya-Ukrayna barış görüşmeleri de ele alınacak konular arasında olacak.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye ile olan ilişkilerin önemine vurgu yaptı. Lavrov, ülkelerinin her alanda sürekli temas halinde olduğunu belirterek, “Uluslararası gerilimlere rağmen Türkiye ile Rusya her alanda iletişim içindedir. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin sürekli olarak bir araya geliyorlar.” ifadesini kullandı.

Lavrov, Rusya’nın dış politikasına dair görüşlerini aktarırken, Ukrayna’daki çatışmaların sona ermesi için savaşın nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini dile getirdi. Bunun yanı sıra, ABD ile Riyad’da gerçekleştirilen görüşmelerde farklı görüşlerin ortaya çıktığını belirtti.

Lavrov, “ABD’li ortaklarımızla olan görüşmelerimize devam edeceğiz.” sözleriyle, diplomatik ilişkilerin sürdürülmesine vurgu yaptı.