Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Çanakkale Yangın Yönetim Merkezi’nde yaptığı açıklamalarda, bölgede devam eden orman yangınlarına ilişkin önemli bilgiler verdi. Yumaklı, “Çanakkale’de 2 yangına karşı mücadelemiz sürüyor. Boğaz trafiği, kuzeyden güneye tek taraflı açıldı. Merkezdeki yangın, büyük oranda kontrol altında,” dedi.

Yangınların Çıkış Zamanları ve Durumu

İki yangının çıkış süresi arasındaki zaman farkı ise sadece 4 dakika. Rüzgarın saatte 80-90 kilometre hızında esmesiyle birlikte, yangınların yayılımı hız kazandı. Dumandan etkilenen 24 kişi hastaneye kaldırıldı, ancak hayati tehlikeleri bulunmuyor.

Risk Altındaki Bölgeler ve Uyarılar

Değerli vatandaşlara çağrıda bulunan Yumaklı, “Şiddetli rüzgar sadece Çanakkale’ye özgü değil. Batı Karadeniz, iç Ege ve ülkemizin büyük bölümü yüksek risk altında. Ege’den Akdeniz’e kadar olan geniş bölge, önümüzdeki iki hafta boyunca yangın riski taşıyor,” dedi.

Son Gelişmeler ve İlerleyen Saatlerdeki Durum

Yangın kontrol altına alınması ve müdahale çalışmaları devam ediyor. Yetkililer, vatandaşların dikkatli olmaları ve gerekli tedbirleri almaları çağrısında bulunuyor.

İstanbul’dan Güney Kore’nin başkenti Seul’e gitmek üzere havalanan bir uçak, İstanbul Havalimanı’na geri dönüş yaptı. Güney Koreli Asiana Airlines’a ait OZ552 sefer sayılı uçak, yolcuların güvenliği nedeniyle iniş yaptı. Gelişmeler, uçaktaki bir yolcunun powerbank’inin koltuklar arasına düştüğü ve çıkarılamaması üzerine yangın tehlikesi oluşmasıyla başladı.

Uçak güvenli bir şekilde iniş yaptıktan sonra olayla ilgili resmi açıklama yapılmadı. Ancak, Flightradar24 verilerine göre uçak sorunsuz bir şekilde havalimanına geri dönüş gerçekleştirdi.

Powerbank’ların Yangın Riski

Powerbank’lerin yangın ve patlama riskleri, özellikle yanlış kullanıldığında ciddi tehlikeler içerebilir. Bu cihazlar genellikle lityum-iyon (Li-ion) veya lityum polimer (Li-Po) bataryalar kullanır. Bu bataryalar yüksek enerji yoğunluğuna sahip olmalarına rağmen, aşırı ısınma, delme, düşme, kısa devre veya aşırı şarj/deşarj gibi durumlarda alev alabilir veya patlayabilir.

Sahte veya Kalitesiz Ürünlerin Tehlikesi

CE, UL veya ROHS gibi sertifikalara sahip olmayan ürünler, güvenlik açısından daha yüksek risk taşır. Ucuz ve sahte powerbank’ler, güvenlik önlemlerine sahip olmayabilir ve yangın ya da patlama riskini artırabilir. Ayrıca, uygun olmayan fiyatlı ve kalitesiz ürünler, genellikle düşük maliyetli ve güvenlik standartlarına uygun olmayan üretim süreçleriyle piyasaya sunulur.

Isı ve Yanlış Kullanımın Tehlikesi

Powerbank’lar güneş altında, arabanın içinde veya aşırı sıcak ortamlarda bırakıldığında, pilin sıcaklığı yükselerek termal kaçak (thermal runaway) benzeri durumlara yol açabilir. Bu, bataryanın kendi kendine yanması veya patlaması anlamına gelir. Uyumsuz şarj cihazları veya kalitesiz kablolar kullanmak da iç devrelerde kısa devre oluşturarak tehlikeyi artırabilir.

Güvenlik İçin Alınabilecek Önlemler

• Markalı ve güvenilir sertifikalara sahip ürünler tercih edin.
• Orijinal şarj kabloları ve şarj cihazları kullanın.
• Powerbank’ı şarj ederken yastık veya örtü altında tutmayın, hava sirkülasyonu sağlayın.
• Ürünü güneş, nemli veya aşırı sıcak ortamlarda bırakmayın.
• Kullanım kılavuzundaki talimatlara uyun ve ürünün herhangi bir anormal durumu fark ettiğinizde kullanmayı durdurun.

Sonuç

Kaliteli ve güvenlik sertifikası olan powerbank’leri doğru kullanırsanız, yangın riski oldukça düşüktür. Ancak, sahte veya düşük kaliteli ürünlerde ciddi yangın ve patlama tehlikesi mevcuttur. Özellikle uçak seyahatlerinde taşınan powerbank’lerde dikkatli olmak ve güvenilir ürünleri tercih etmek, olası kazaların önüne geçmek adına önemlidir.

Avrupa, yaz mevsiminin ortasında rekor seviyelere ulaşan sıcak hava dalgası ve beraberinde gelen orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Akdeniz’e kıyısı olan ülkeler başta olmak üzere kıta genelinde sıcaklıklar yüksek seviyelerde seyrederken, birçok noktada yangınlar çıkmaya devam ediyor.

İtalya’nın Yangınla Mücadelesi

İtalya’nın Ciro Marina beldesinde çıkan yangın kontrol altına alınırken, Sicilya Adası’ndaki Partinico ve San Giuseppe Jato beldeleri ile Mineo, Miglionico ve Marsica bölgelerinde söndürme çalışmaları sürüyor.

Yunanistan’da Yangınlar Kontrol Altında

Yunanistan’ın Mora Yarımadası’nda, Korinthias iline bağlı Feneo bölgesinde 22 Temmuz’da başlayan yangın kontrol altına alındı. Ancak havadan soğutma çalışmaları devam ediyor.

Bulgaristan ve Arnavutluk’ta Yangınlar

Bulgaristan’ın Burgaz ile Vidin kentleriyle Elhovo kasabası çevresinde çıkan sınırlı çaplı orman ve tarla yangınlarının kontrol altına alındığı bildirildi. Arnavutluk’ta ise son 24 saat içinde 29 yangın bildirildi. Bunlardan 4’ü kontrol altına alınırken, 10 yangına müdahale çalışmaları devam ediyor.

Yangın Riski ve Hava Durumu

Yangın Hava Durumu Endeksi (FWI) tarafından hazırlanan haritaya göre, 22-28 Temmuz tarihleri arasında birçok ülkede “çok aşırı”, “aşırı”, “çok yüksek” ve “yüksek” risk seviyeleri tespit edildi. Kuzey ülkeleri Norveç, İsveç ve Finlandiya’da yangın riski “çok aşırı” seviyede iken, sıcaklıkların normalin çok üzerinde seyrettiği ve kuru havanın etkili olduğu gözlemlendi. Balkanlar, Yunanistan ve Türkiye ise “aşırı” risk grubunda yer alırken, İspanya ve Portekiz “çok yüksek” kategorisinde bulunuyor.

Veriler ve İstatistikler

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS) ve Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, 2025 yılının başından bu yana kıtada 1250 yangın kayıtlara geçti. Bu sayı, 2024’te 861 olmuştu. Yıl başından bu yana Avrupa’da yaklaşık 240 bin hektar alanın ormanlık alanlar ve tarım alanları yangınlar nedeniyle zarar gördü.

Haziran ayının ilk yarısında mevsim normallerinde seyreden sıcaklıklar, ikinci yarısında hızla yükseldi ve Türkiye genelinde toplam 612 orman yangını kayıtlara geçti. Bu yangınların 203’ü ilk yarıda, sıcaklıkların mevsim normallerinde olduğu dönemde, 409’u ise sıcaklıkların hızla arttığı ikinci yarıda gerçekleşti. Özellikle 27-30 Haziran arasındaki dört günlük dönemde 147 orman ve 195 tarım alanı yangını yaşandı. Yangınların 499’unun tarımsal alanlardan başlayıp ormanlık bölgelere sıçradığı bildirildi.

Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, Batı Anadolu’nun yüksek yangın riski taşıdığına dikkat çekti. Tağıl, “Yaz aylarında artan sıcaklıklar ve kalıcı kuraklık, özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde büyük yangınlara neden olabilecek ortamlar oluşturuyor. Toprak neminin azalması, yangın riskini doğrudan yükseltiyor” dedi.

Yangın Riski ve Bölgesel Durumlar

Copernicus Acil Durum Yönetim Servisi’nin Mark 5 göstergesine göre, Ege Bölgesi’nde yangın riski ‘çok yüksek’ seviyede. İzmir, Aydın, Milas, Bodrum ve Marmaris gibi bölgeler tehdit altında bulunurken, Akdeniz’de ise Antalya, Silifke, Hatay ve İskenderun çevresi riskli bölgeler arasında yer alıyor. Rüzgarın etkisiyle bu alanlarda çıkan küçük kıvılcımlar, kısa sürede büyük yangınlara dönüşebiliyor.

İklim ve Kuraklık Etkileri

Prof. Dr. Tağıl, haziran boyunca yetersiz yağışların temmuz ayında da devam etmesinin beklendiğini belirtti. Bu durumun, bitki örtüsünün kurumasına ve yangınların kolayca başlamasına neden olduğunu ifade etti. Ayrıca, iklim projeksiyonlarının karamsar bir tablo çizdiğine dikkat çeken Tağıl, “Önlem alınmadığı takdirde, 2080-2099 döneminde Türkiye’de sıcaklıkların 4 ila 6 derece arasında artması öngörülüyor” dedi.

Türkiye’de orman yangınları, 1 Ocak-16 Haziran döneminde geçen yıl 927 iken, bu yıl aynı dönemde 778 yangın kaydedildi. Yanan alan ise 2 bin 194 hektardan 687 hektara geriledi. Bu veriler, yangın sayısında %16’lık bir azalma ve etkilenen alan miktarında %69’luk bir düşüş olduğunu gösteriyor.

Yaz Döneminde Yangınlara Yönelik Gelişmeler

Yaz sezonunun başlangıcı olan 1 Haziran-16 Haziran arasındaki dönemde ise, geçen yıl 311 yangın olurken, bu yıl 203 yangın meydana geldi ve toplamda 385 hektar alan zarar gördü. Aynı dönemde geçen yıl 1773 hektar alanın etkilendiği gözlemleniyor.

Hava Koşullarının Yangınlar Üzerindeki Etkisi

Prof. Dr. Şermin Tağıl, hava koşullarının yangınların oluşumu ve yayılımı üzerinde en belirleyici faktörler olduğunu belirtiyor. Sıcaklıkların 30 derecenin üzerinde seyretmesi, nem oranının %20’nin altına düşmesi, uzun süren kuraklıklar ve 11 günü aşan yağışsız dönemler yangın riskini ciddi ölçüde artırıyor. Rüzgar türleri de yangının seyrini doğrudan etkiliyor. Karadeniz’de lodos, Akdeniz’de poyraz ve Ege’de hem lodos hem de poyraz, yangının büyümesine zemin hazırlıyor.

Avrupa ve Türkiye’deki Yangın Durumu

Avrupa Birliği ülkelerinde 17 Haziran itibarıyla yaklaşık 176 bin hektarlık ormanlık alanın yangınlarla tahrip olduğu bildirildi. Bu rakam, son 19 yılın ortalamasının üç katı ve geçen yıl aynı dönemde yanan alanın iki katından fazla. Avrupa genelinde bu yıl 955 büyük yangın kaydedildi ve bu, 2024 yılına kıyasla ciddi bir artışa işaret ediyor.

Yangın Sezonunun Erken ve Yoğun Başlangıcı

Copernicus Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre, Avrupa’da yangın sezonunun erken ve yoğun başladığı görülüyor. Türkiye’de ise yangın sezonu, Avrupa kadar erken başlamadı ancak riskler artmaya devam ediyor. 17-23 Haziran 2025 haftasına ait veriler, özellikle Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yüksek yangın tehlikesini gösteriyor. Bu bölgelerdeki kuraklık ve düşük nem koşulları, en küçük kıvılcımın büyük çaplı yangınlara dönüşmesine neden olabilir.

Gelecek Dönem İçin Uyarılar ve Tahminler

Haziran’ın ikinci yarısı ve Temmuz ayında, mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların tüm Türkiye’de etkili olması bekleniyor. Bu durum, yangınların sıçrama ve yayılma hızını artıracak. Uzmanlar, sıcaklıkların artması, nemin azalması ve kuraklığın devam etmesi halinde risk seviyesinin hızla yükseleceğine dikkat çekiyor. Günlük yangın tehlike haritaları ve sezonluk tahminler, 2025’in zorlu ve yoğun bir yangın sezonu olacağını gösteriyor. Ayrıca, iklim değişikliği nedeniyle uzayan sıcak sezonlar, kontrolü zorlaşan kırsal alanlar ve ormanlara yakın yeni yerleşimler gibi yapısal sorunlar, yangınların daha hızlı yayılmasına ve etkilerinin büyümesine neden oluyor.

Geçtiğimiz ocak ayında, bir uçakta yaşanan yangının kaynağının taşınabilir bir power bank olabileceği ifade edildi. Soruşturma sonucunda, power bank kalıntılarında elektriksel erime izlerine rastlandı. Bu olay, havacılık güvenliği konusundaki endişeleri artırmış durumda.

Power bank’ler, yolcuların telefon, tablet ve dizüstü bilgisayarlarını şarj etmek amacıyla sıkça taşıdığı lityum iyon bataryalar içeriyor. Ancak, bu bataryalar üretim hataları, yanlış kullanım ya da yaşlanma sebebiyle aşırı ısınarak yangın riski oluşturabiliyor.

Son 20 yıl içerisinde, uçuşlarda 500’den fazla lityum batarya kaynaklı yangın, duman ya da aşırı ısınma vakası yaşandığı biliniyor. Bu durum, havayolu şirketlerini yeni güvenlik düzenlemeleri almaya zorladı.

• Güney Kore, power bank ve elektronik sigara taşımanın baş üstü dolaplarında yasaklanmasını sağladı. Yolcular, bu cihazları yalnızca koltuk ceplerine veya koltuk altlarına yerleştirebilecek.
• Tayland Havayolları, power bank kullanımını ve şarj edilmesini yasakladı.
• Singapur Havayolları, bu tür cihazların uçuşlarda kullanımını engelleyecek.
• AirAsia, yolcuların yalnızca koltuk altında ya da koltuk cebinde power bank taşımalarına izin verecek.
• EVA Air ve China Airlines gibi diğer havayolları da benzer önlemler aldı.
• Hong Kong Sivil Havacılık Otoritesi, power bank’lerin baş üstü dolaplarında taşınmasını ve uçuş sırasında kullanılmasını yasaklayacak.

Uzmanlar, lityum iyon bataryaların yüksek enerji yoğunlukları ve düşük maliyetleri nedeniyle yaygın olarak kullanıldığını ancak aşırı ısındıklarında yangın riski taşıdığını belirtiyor. Uçakta taşınan power bank’lerin zarar görmemesi için dikkatli bir şekilde kontrol edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

ABD’nin kurallarına göre, yolcuların 100-160 watt-saat (Wh) kapasitesindeki power bank’leri kabin bagajında taşımalarına izin veriliyor. Ancak her havayolu şirketinin power bank kullanımı konusunda farklı kuralları mevcut. Örneğin, bazı havayolları yolcularına belirli sayıda batarya taşıma izni verirken, diğerleri daha yüksek kapasiteli bataryalar için onay almalarını gerektiriyor.

Bu gelişmeler, uçaklarda güvenliği sağlamak amacıyla yapılan yeni düzenlemelerle ilgili endişeleri gidermeyi hedefliyor. Yolcuların, seyahat etmeden önce havayolu şirketlerinin güncel kurallarını dikkatle kontrol etmeleri gerektiği ifade ediliyor.