Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde geliştirilen çay özü temelli doğal dezenfektan çözeltisi, Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan onay alarak patent tescil işlemini tamamladı. 2017 yılında yapılan patent başvurusu, 28 Aralık 2025 tarihinde tescil edildi. Bu başarının sahibi ÇOMÜ Rektörlüğü olurken, buluşun geliştirilmesinde Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek ve Prof. Dr. Nükhet Zorba’nın imzası bulunuyor. Bu çalışma, ülkenin yeşil teknoloji vizyonuna önemli katkılar sunuyor.

Anadolu’nun Geleneğinden Bilimsel Çözüm

İlham kaynağı, Anadolu kültüründe kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel iyileşme yöntemleri oldu. Annelerin gözde çıkan arpacık gibi rahatsızlıklarda demlenmiş çay kullanımı, bu kez bilimsel bir yaklaşımla buluştu. Gündelik hayattaki basit bir uygulama, laboratuvarda bilimsel bir ürün haline getirildi ve doğal dezenfektan teknolojisine dönüştürüldü.

“Kültürel Mirası Bilimle Birleştirdik”

Çalışmanın ilham kaynağını anlatan Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek, Anadolu’nun doğal iyileşme geleneklerinin bilimsel yöntemlerle aktarıldığını dile getiriyor: “Bitkilerle doğal tedavi yaklaşımı köklü bir kültürel miras. Bu yapıyı yeniden bilimsel temellerle inşa ettik, günlük hayattaki kullanım alışkanlığını endüstriyel ölçekte etkili bir dezenfektana dönüştürdük.”

Standardlara Uygun Çevreci Teknoloji

Prof. Dr. Nükhet Zorba, geliştirilen formülasyonun yalnızca “doğal” olmanın ötesine geçtiğine vurgu yapıyor: “Etkinliği ölçülebilir, standardize edilebilir ve farklı sektörlerde kullanılabilir bir yeşil teknoloji ortaya koyduk. Patentle tescil edilen bu çalışma, akademik bilgiye somut bir teknolojik çıktı kazandırdı.”

Uluslararası İş Birliği ve Potansiyel

Güney Kore’deki araştırma gruplarıyla kurulan iş birlikleri, bu çalışmanın kapsamını genişletti. Prof. Kweon ve Waterlab ekibiyle devam eden iletişimler, çay özünün evsel ve endüstriyel kullanımını geliştirmeye odaklandı. Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek, bu iş birliğinin araştırmalara yeni bir vizyon kattığını söylüyor: “Fikri uluslararası alanda da geliştirdiğimiz bu süreçte, çay özünün su hattı temizliği ve hijyen açısından kullanılmasına yönelik çalışmalar yaptık.”

50’den fazla Bileşenle Test Edildi, Boraks Öne Çıktı

Yapılan araştırmada 50’den fazla farklı bileşen, gerçek üretim hattındaki mikroorganizmalar üzerinde test edildi. Sonuçlar, boraksın oksijen salınımını artırmasıyla çay özünün etkinliğinin güçlendiğini gösteriyor. Patent dokümanına göre, çaydan elde edilen epigallokateşin gallat (EGCG) ekstraktı, boraks ve EDTA gibi bileşenlerle belirli oranlarda formüle ediliyor.

Doktora Çalışmasından Patent’e Uzanan Sekiz Yıllık Yolculuk

Bulgular, 2017 yılında tamamlanan doktora teziyle başladı ve aynı yıl patent başvurusu yapıldı. Bu süreç, bilimsel, teknik ve hukuki değerlendirmelerin ardından 2025 sonunda sonuçlandı. Prof. Dr. Nükhet Zorba, uzun patent sürecinin önemli olduğunu ve teknolojinin uygulanabilirliğini sürekli geliştirdiklerini belirtiyor: “Patent alınması, araştırmanın ve teknolojinin güvenilirliğinin göstergesidir.”

Gıda Güvenliği ve Su Kaynakları İçin Önemli Potansiyel

Çalışma ekibi, doğal dezenfektanın özellikle gıda güvenliği ve hijyeni açısından büyük bir avantaj sağladığını vurguluyor. Çalışmalar, hepatit A gibi patojenlere karşı elde edilen sonuçların umut verici olduğunu gösteriyor. Ayrıca, su kaynaklarının korunması ve arıtılması konusunda da ciddi bir potansiyele sahip olduğu düşünülüyor.

Geniş Kullanım Alanları ve Gelecek Vizyonu

Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek, teknolojinin evlerden hastanelere, sanayi sektöründen gıdaya kadar pek çok alanda kullanılabileceğini anlatıyor: “İklim değişikliği ve su kıtlığı öncelikli meseleler. Bu doğal dezenfektan, kirletmeyen ve arıtma yükünü azaltan sürdürülebilir bir çözüm sunuyor. Ayrıca, Türkiye’nin Sıfır Atık yaklaşımıyla uyumlu, ölçeklenebilir bir yeşil teknolojiyi geliştirdik.” Geliştirilen formülasyonun, gıda sanayi, evsel hijyen, hastane ve endüstriyel temizlik gibi çeşitli sektörlerde kullanılmasının planlandığı belirtiliyor. ÇOMÜ’lü akademisyenler ise, bu patenti Türkiye’nin uluslararası alandaki yeşil teknoloji görünürlüğünü artıracak önemli bir adım olarak iletiyor.