Geri Dönüşümden Verimli Enerji: Gaziantep’te Çöp Gazından Elektrik ve Seracılık Projesi

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen sıfır atık çalışması kapsamında 2020 yılında tamamlanan katı atık düzenli depolama sahasında günlük olarak yaklaşık 2 bin ton çöp toplanıp enerjiye dönüştürülüyor. Üretilen elektrik şebekeye verilerek kent elektrik ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılaması hedefleniyor.

Enerji üretim tesisinde çöp gazını yakarak elektrik enerjisi üreten gaz motorları, açığa çıkan enerjiyi şehir şebekesine iletiyor. Yetkililer, bu süreç sonunda yaklaşık 40 bin konutun elektrik ihtiyacının karşılandığını belirtiyor.

Rehabilite edilen sahada ise 1700 metrekarelik alanda çilek ve domates seraları kuruldu. Seralarda çöp gazı enerjisinin yaklaşık %42’si elektriğe dönüştürülüyor; geri kalan enerji ise atık ısı olarak atmosfere veriliyor. Bu atık ısılar sayesinde seralar kışın ısıtılıyor ve yazın ise serinletiliyor. Seralarda topraksız tarım yöntemiyle yetiştirilen çilek ve domatesler kentteki 65 yaş ve üzeri vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtılıyor.

Seralar ve üretim kapasitesi konusunda bilgi veren tesis müdürü, çilek için yaklaşık 1000 metrekarelik bir alan ve domates için 700 metrekarelik bir alan üzerine seralar kurulduğunu ifade etti. Ayrıca projenin ilk aşamasında çilek serası, ardından domates serası hayata geçirildi. Yıl içinde domates hasadının 15-20 ton, çilek hasadının ise 5-8 ton arasında olması bekleniyor. Sistem, meteoroloji verilerine göre iç sıcaklığı ayarlayan otomasyonlarla çalışıyor ve bitkileri kokopit olarak bilinen Hindistan cevizi kabuğu içinde yetiştiriyor. Sulama ise drip sistemi ile sağlanıyor.

Toplam etki ve sosyal boyut olarak projenin sosyal tarafında, üretilen ürünler 65 yaş ve üzeri vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtılıyor. Projede ayrıca seraların enerji verimliliği ve atık ısının kullanımı ile çevreye duyarlı bir model hedefleniyor.