SGK Haftası: Kayıt dışı istihdamla mücadelede vurgu ve riskler

Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında SGK uyarıları ve kayıt dışı istihdamın riskleri

İstanbul – Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından her yıl mayısın ilk haftasında kutlanan Sosyal Güvenlik Haftası’na ilişkin açıklamalarda İl Müdürü Harun Sertbaş kayıt dışı istihdamın ülke için en önemli sorunlardan biri olduğunu belirtti. Sloganda ise “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” mesajı öne çıktı.

Çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal hak olduğuna vurgu yapan Sertbaş, kayıt dışı istihdamın sadece sigortasız çalıştırmayı değil, çalışma süreleri ve ücret bildirimlerinde eksikliği de kapsadığını ifade etti. Vergi ve prim yükümlülüklerini yerine getirmek, hem çalışanlar hem de işverenler için yasal bir zorunluluktur ve kayıt dışı istihdam yüksek idari yaptırımlar ve mali yükler doğurabilir. Özellikle emeklilik, dul ve yetim aylığı alanlar ile bakımı bulunan kişiler için kayıplar yaşanabileceğini belirtti.

Sertbaş, kayıt dışı istihdamın toplum ve ekonomiye olan olumsuz etkilerini sıraladı: emeklilik ve sağlık güvencesinden mahrumiyet, iş kazası durumunda yasal korumaların eksikliği ve iş mevzuatından doğan hak kayıpları gibi sonuçlar doğabilir. Ayrıca kayıt dışı istihdam ile adil ücret ve sosyal haklar savaşımlarında dengesizlikler ortaya çıkabiliyor.

“Sosyal güvenlik uygulamalarında asıl amaç cezalandırmak değil, rehberlik ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek olmalıdır” diyen Sertbaş, tespit halinde işletmelere uygulanabilecek yaptırımları hatırlattı. Kayıt dışı istihdamın makroekonomik etkileri arasında haksız rekabet, vergi kaybı, verimlilik düşüşü ve bütçe yükünün artması gibi sonuçlar sayıldı.

Ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılmasının önemi de vurgulandı. Mevzuata göre en az 3 çalışanı olan işletmelerde net ücretlerin bankalar aracılığıyla yapılması zorunlu. Uygulanmaması halinde idari para cezaları söz konusu olabiliyor. SGK Haftası kapsamında tarafların bu ortak sorumluluğu üstlenmesi bekleniyor.