Taliban, ABD ile Madencilik ve Yatırımlar İçin Açık Kapı Çağrısı

Taliban ABD ile Yeni Ekonomik Reis

Afganistan hükümetiyle 2021 yılında yeniden iktidara gelen Taliban, ABD ile ilişkileri yeniden yapılandırma çabalarını sürdürüyor. Financial Times’a konuşan Taliban Dışişleri Bakanı Emirhan Muttaki, Trump yönetimini ülkenin zengin yer altı kaynaklarına yatırım yapmaya davet etti. Muttaki, ABD ile ilişkilerin 20 yıllık savaş dönemi üzerinden değil, gelecekte kurabilecekleri iş birliği üzerinden değerlendirildiğini savundu.

ABD’YE MADENLER İÇİN AÇIK ÇEK Bu çağrıların başında madencilik geliyor. Muttaki, Amerikan şirketlerinin madencilik, altyapı, tarım ve ticaret alanlarındaki yatırımlarını memnuniyetle karşılayacaklarını belirterek Afganistan’ın ekonomi politikasının yabancı yatırımlara açık olduğuna dikkat çekti. Haziran ayında da Kabul’de Afganistan-ABD Ortak Ticaret Odası Başkanı Jeffrey Grieco ve Afganistan’ın Maden ve Petrol Bakan Yardımcısı Abdul Rahman Qanit arasında görüşme yapılmıştı ve madencilik sektörüne Amerikan yatırımlarının çekilmesi gündeme gelmişti.

YER ALTINDA EN AZ 1 TRİLYON DOLARLIK SERVET Gerekli jeolojik araştırmalara göre Afganistan’ın yer altında en az 1 trilyon dolar değerinde maden rezervleri bulunuyor. Ülkede bakır, demir cevheri, kobalt, altın, lityum ve niyobyum gibi kritik madenler önemli potansiyele sahip. Ancak uzun süreli çatışmalar ve altyapı yetersizliği nedeniyle bu kaynakların büyük çoğunluğu henüz işletilebilir değil.

TALİBAN 7 MİLYAR DOLARLIK MADEN ANLAŞMASI YAPTI 2021’de iktidara dönmesi sonrası Taliban, Çin ve İran başta olmak üzere ülkelerle 7 milyar doları aşan madencilik yatırımları açıkladı. Anlaşmalar altın, değerli taşlar ve kromit gibi kaynakları kapsıyor. Washington ile ilişkileri yeniden kurma çabası için bu yatırımlar önemli aşamalardan biri olarak görülüyor.

KARŞILIĞINDA YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASINI İSTİYOR Taliban, ABD yaptırımlarını ve dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasını talep ediyor. Merkez Bankası rezervlerinin yaklaşık 9,5 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor; bunun yaklaşık 7 milyar doları ABD’de bulunduğu belirtiliyor. Ülkedeki varlıklar, siyasi baskı aracı olarak kullanılmamalı diye savunuluyor.

ABD BÜYÜKELÇİLİĞİNİ DE YENİDEN AÇIN ÇAĞRISI Muttaki, 2021’de kapatılan Kabil Büyükelçiliğinin yeniden açılmasını ve ABD’nin Afganistan’daki diplomatik varlığını yeniden tesis etmesini istedi. Önceki açıklamalarda ABD’nin ülkenin madenleri, barajları ve yollarına yatırım yapabileceğini belirtmişti.

TRUMP’IN GÜNDEMİNDE BAGRAM VAR Ancak Trump, Bagram Hava Üssü’nün yeniden ABD kontrolüne geçmesini gündeme getirmişti. Taliban ise bu talebe kapıyı kapattı ve ABD’ye üs verilmesini reddetti. Tutuklu Amerikan vatandaşları konusu da taraflar arasındaki önemli başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. İlgili taraflar, kritik madenler ve ekonomik ilişkiler üzerinden ilerlemeyi umut ediyor.

İNSAN HAKLARI ENGELLERİ Kadınların eğitim, çalışma ve kamusal hayata katılımına ilişkin kısıtlamalar, uluslararası ilişkilerde kilit bir engel olarak görülüyor. Diplomatik çevreler, yatırımların ve yaptırımları hedefleyen adımların kadın haklarında ölçülebilir ilerlemeye bağlanması gerektiğini vurguluyor.