Çocukların Dijitalleşmesi Psikolojik Dayanıklılığı Nasıl Etkiliyor?

İsmini vermek istemeyen uzmanlar uyarıyor

Çocukların dijital ekranlarda geçirdiği süre artarken, günlük yaşamlarında karşılaştıkları doğal deneyimlerin azalması, gençlerde mücadele, sabır ve sorun çözme gibi becerilerin gelişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. Prof. Dr. Tuncay Dilci, Dijital Yaşam Enstitüsü Başkanı ve Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi, yaptıkları son araştırmada dijital ortamların konforunun psikolojik dayanıklılık üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğunu belirtiyor.

Çocukların geçmişe göre sokaklarda, okul yolunda ve akranlarıyla doğal sosyal ortamlarda daha az zaman geçirdiğina dikkat çeken Dilci, bunun mücadele etme, sabretme ve sorun çözme becerilerini zorlaştırdığını vurguluyor. “Konforlu yaşamın ürettiği yeni nesil psikolojik dayanıksızlıkla karşı karşıyayız” diyen Dilci, konforlu yaşamın gerçek hayata karşı deneyimleri zayıflattığını ve varoluşsal süreci sabote ettiğini ifade ediyor.

Çocukların doğal deneyimlere erişiminin azalmasıyla ilgili olarak, yürüyerek okula gitmemenin ve güvenlik nedeniyle servis kullanmanın yaygınlaştığını belirten Dilci, bunun akran ilişkileri ve dayanıklılık üzerinde olumsuz etkiler doğurduğunu söyledi. “Çocuklarımızın sosyal ilişkilerde ve dayanıklılık gerektiren durumlarda yetersiz kaldığını” söyleyen uzman, akran baskısı, iletişim ve güvenli sosyalleşme konularında gerilemeye işaret ediyor.

“Kalabalıklar içerisinde yalnızız” diyen Dilci, dijitalleşmenin sosyalleşmeyi nasıl etkilediğine dair şu tespiti paylaşıyor: Toplumsal yalnızlaşma giderek artıyor; çocukları gerçek yaşamla buluşturmak gerektiğini vurguluyor. Araştırmanın sonuçları, konforlu yaşamın yeni nesil psikolojik dayanıksızlık ürettiğini gösteriyor ve çocukları gerçek deneyimlerle buluşturmanın önemine dikkat çekiyor.

Ebeveynler için pratik öneriler

Çocuklarının psikolojik dayanıklılığını güçlendirmek adına Dilci, ebeveynlere şu tavsiyeleri listeliyor: talep ve isteklerin hemen karşılanmaması, çocukların sorunları kendi başlarına çözmesini teşvik etmek, beceri gelişimi için tekrarlama fırsatı tanımak ve ekranla doldurulan boşlukları azaltmak. Evde ekransız zamanlar oluşturarak çocukların zorluklarla tek başına mücadele etmesini sağlamak, gerektiğinde yardım için ipuçları vermek önemli.

Gelecekte çocukların değişen şartlara uyum sağlayabilmesi ve duygularını yönetebilmesi için psikolojik esnekliğin kazanılması gerektiğini belirten Dilci, güvenli aile bağlarının, duyguların düzenlenmesi ve gerektiğinde destekte bulunabilmenin de kritik olduğuna vurgu yapıyor.